Azot oksitlerinin hava kalitesine etkileri, uzaklaştırma ve değerlendirebilme seçenekleri

Abstract

Bu çalışmada, hava kirliliğinin, toplam çevre kirliliğine katkısı ve bu olumsuz katkıyı yaratan kirletici bileşenlerin canlı ve cansız varlıklara etkisi üzerinde durulmuş, ayrıca dünya'da ve Türkiye'de konu ile ilgili yasal düzenlemeler hakkında özet bilgi verilmiştir. Hava kalitesini olumsuz yönde etkileyen gazlar arasında önemli bir paya sahip olan azot toksitlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri, insan ve çevre sağlığına etkileri, oluşumu ve kaynakları, atmosferdeki diğer bileşenlerle etkileşimi, oluşumunun kontrolu, ölçüm yöntemleri ve bu ölçüm yöntemlerinde diğer hava kirleticilerin girişimleri ele alınmış, ayrıca ikincil giderme yöntemleri ve hatta geri kazanılan azot oksitlerinin yararlı ürünlere dönüştürülmesi konularına yer verilmiştir. Giderilmesinin hava kirliliğinin kontrolulunda etkin olduğu kadar nitrik asit ve benzeri ürünleri elde etme açısındanda önemli olan azot oksitle rinin, su ve sulu ortamlarda kimyasal tepkimeli absorpsiyon mekanizması, bu çalışmanın temel inceleme konusunu oluşturmuş, ayrıca kütle aktarım modeleri üzerinde de durulmuştur. Azot oksit gazlarını üretmek üzere kullanılan bakır-nitrik asit tepkimesinin kinetiğini ve tepkime ortamında bulunan ve sonradan oluşan gazların davranışlarını incelemek amacıyla başlatılan deneylerin sonuçları kalitatif olarak değerlendirilebilmiştir. Eskişehir il merkezinde beş ay süreli olarak yapılan ve partikül imisyon ölçüm sonuçlarının toplu bir değerlendirilmesi yapılmış bazı endüstriyel tesislerde yapılan emisyon ölçümlerinde karşılaşılan sorunlar ve bazı çözüm alternatifleri belirtilmiştir.