Kamuda iç kontrol sisteminin etkinliğini sağlamada iç denetimin rolü

Abstract

Bu çalışmanın amacı, COSO modeli esas alınarak belirlenen kamu iç kontrol standartlarının temel bileşenleri (kontrol ortamı, risk yönetimi, kontrol faaliyetleri, bilgi ve iletişim, izleme) çerçevesinde; kamu sektöründeki iç denetim faaliyetlerinin, iç kontrol sisteminin etkinliğini sağlamada ne kadar etkili olduğunu belirlemektir. Bu kapsamda kamuda görev yapan 284 iç denetçi ile anket çalışması yürütülmüştür. Anket çalışmasına katılan kamu iç denetçilerinin yanıtları frekans analizi, faktör analizi, tek yönlü varyans analizi vb. yöntemler kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda kamuda görev yapan iç denetçilerin; idarelerinin iç kontrol sisteminin etkinliğini sağlaması hususunda "Örgüt Yapısı" boyutunda üst yönetim ve çalışanlar tarafından genel olarak yeterli desteği görmedikleri tespit edilmiştir. Buna rağmen iç denetçilerin "Risk Değerlendirme", "Kontrol Faaliyetleri", "Bilgi ve İletişim" ve "İzleme" boyutlarında sisteme etkin olarak katkı sağladığı, "Kontrol Ortamı" boyutunda ise kısmen başarı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca "Diğer Güvence Faaliyetleri" boyutu içerisinde incelenen "BT Denetimi" ve "Performans Denetimi" alanında iç denetçilerin kendilerinden beklenen katkıyı henüz sağlayamadıkları da tespit edilmiştir. İç kontrol sisteminin etkinliğini sağlamada iç denetimin teoride beklenilen katkıyı sağlayabilmesi için iç denetime üst yönetici desteği başta olmak üzere bu çalışmada belirtilen önerilerin uygulamaya geçirilmesi önem arz etmektedir.