Sivil havacılık faaliyetleri ve Türk sivil havacılık otoritesi için organizasyon yapısı önerisi

Abstract

Türkiye'de 1983 yılında yapılan yasal düzenlemeler sonucunda özel şirketlere de hava taşımacılığı ve havaalanı işletmeciliği yapılması hakkı tanınmıştır. Bu şekilde, hızlı bir gelişim içine giren ülkemiz sivil havacılık faaliyetlerinde, şitket sayısı 2'den 5'e, uçak sayısı da 31'den 302'ye çıkmıştır. Ülkemiz sivil havacılık faaliyetlerinin uluslararası kurallar ve uygulamalar çerçevesinde yönlerdirilmesi, denetlenmesi ile uluslararası ilişkilerde ülkemiz hak ve çıkarlarının korunması amacıyla 1954 yılında Ulaştırma Bakanlığı içinde ''Sivil Havacılık Dairesi'' kurulmuştur. 1981 yılına gelindiğinde, bu Daire'nin adının ''Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'' olması dışında hiçbir değişime uğramaksızın artan görevlerini sürdürmeye çalıştığı görülmektedir. Bugün için mevcut yapısı ve kadrosuyla, ülkemiz sivil havacılık faaliyetlerinin yönlerdirme ve denetiminde istenen ve beklenen amaca ulaşmada her geçen gün daha büyük zorluk çekilmekte olduğu bilinmektedir. Uluslararası uygulamaların takibi ve ilişkiler sınırlı yürütülebilmektedir. Bu tesbit, sivil havacılıkla ilgili olarak yapılan tüm kamu çalışmalarında da açık olarak yer almakta, yeni bir yapılanma gereksiminden bahsedilmektedir. Ancak, uygulamaya yönelik bir çalışma ne yazık ki başlatılmamıştır. Bu çalışmanın amacı, ülkemiz sivil havacılık otoritesi olan ''Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'' için günün şartlarına uygun, gelişen sivil havacılık faaliyetlerinde etkin yönlerdirme ve denetim sağlayacak yeni bir yapılanma şekli geliştirmektedir. Çalışmada, sivil havacılık faaliyetleri açıklanmış, sivil havacılık sektörü tanıtılmış, sivil havacılık otoritesinde organizasyon sorunları ve yeniden yapılanma gereksinimi ortaya konmuş ve Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı üyesi ülkelerden 88'inde sivil havacılık otoritelerinin yapıları incelenerek, ülkemiz yasal uygulamaları ve mevcut koşullar paralelinde, uygulanabilir bir yapı modeli geliştirilmesine çalışılmıştır. Katma bütçeli bir kuruluş yapısıyla Ulaştırma Bakanlığı'na bağlı bir şekilde, tüm sivil havacılık faaliyetlerinin sorumlusu olarak yeniden yapılanma şekli, uygulanabilirlik yönünden en uygun yaklaşım olarak bulunmuş ve yeni sorumluluk ve yetkiler ile organizasyon şeması geliştirilmiştir.