Türkiye-Azerbaycan arasında eğitim kültür ilişkileri (1969-2001)

Abstract

Azerbaycan`ın Bolşevik Rusya tarafından "Sovyetleştirilmesi"nden (1920) sonra, Türkiye-Azerbaycan arasındaki ilişkiler çok kısa sürede kopma noktasına gelmiştir. 1970`li yıllardan itibaren Azerbaycan ile Türkiye arasında asgari düzeyde kültürel ilişkiler, 80`li yılların sonlarından itibaren ise eğitim ilişkileri yeniden gelişmeye başlamıştır. XX. yüzyılda Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin özellikle eğitim ve kültürel alanlarını kapsayan kısmı son derece az araştırılmıştır. Eğitim ve kültürel alanlarında ilişkilerin öğrenilmesi hem bilim çevreleri, hem kamuoyu için önemli olduğuna göre, bu araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Azerbaycan`ın Türkiye ile eğitim-kültür alanlarında ilişkilerinin sürekli olarak geliştirilmesinin biçim ve yönleri, bu ilişkilerin geliştirilmesi için yeni önerilerin ortaya konması için bırakılmış hataların belirlenmesi açısından bu çalışma önemli sayılmaktadır. XX. yüzyılda Azerbaycan`ın Türkiye ile eğitim-kültür alanında ilişkilerinin tarihinin tarafsız ve gerçekçi bir yaklaşımla öğrenilmesi, ayrıca iki ülke arasında kültürel ve eğitim ilişkilerinin bir bütün olarak ilk kez bu düzeyde öğrenilmesi, tezin önemini artıran temel unsurlardır. Tez çalışmasında iki ülke arasında imzalanan resmi belgeler, arşiv belgeleri, konuya dair yazılmış bilimsel çalışmalar, süreli yayınlar incelenmiştir. Çalışmada tarih biliminin genel metodolojik ilkeleri-tarihilik, gerçekçilik, tarafsızlık ve olaylara karşılaştırmalı ve eleştirel yaklaşım gibi bilimsel ilkelere uyulmuştur. 1969-2001 yıllarını kapsayan dönemde genel olarak iki ülkenin eğitim ve kültürel alanlardaki ilişkileri yükselen hatla gelişmiştir. İlişkilerin gelişiminde liderler kadar, ülkelerin iç durumu, bölgesel ve küresel gelişmeler de etkili olmuştur.