Sınıfsal sınırlar ve aile içi yansımaları: Çocuklarda beslenme davranışlarının ilişkisel çözümlemesi

Abstract

Bu araştırma çocukların beslenme davranışları etrafındaki tutum ve davranış örüntülerini, sınıfsal konuma göre şekillenen aile içi ilişkiler temelinde eleştirel olarak değerlendirmeyi amaçlar. Dönüştürücü sıralı karma desen prensibiyle ebeveyn ve çocuklara anket uygulanmış, ardından bulgular yine ebeveyn ve çocuklar ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerle açımlanmıştır. Demografik Bilgi Formu, Çocuk Beslenme Anketi (ÇBA) ve Ana Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ) ile elde edilen nicel verilerin analiz ve görselleştirmeleri R programlama dili 2023.09.1+494 versiyonu ile, nitel verilerin analizi ise Maxqda Analytics Pro 2023 ve 2024 sürümleri ile tamamlanmıştır. Nihayetinde yapısal kategoriler olarak ele alınan aile, ebeveynlik ve çocukluk; sınıfsal olarak beslenmeye verilen anlamın farklılıkları ve bu farklılıkların birbirleriyle olan ilişkileri üzerindeki izdüşümleri açısından derinlemesine incelenmiştir. Bulgular ebeveynlerin çocuklarının beslenmesine yönelik algıladıkları sorumluluk, onları takip etme sıklıkları, ağırlıklarına dair duydukları endişe, kısıtlama ve yeme baskısı boyutlarının sosyoekonomik düzeylerine göre farklılaştığını göstermektedir. İçsel olarak önem verme ve kontrol kaybı arasında çatışma yaşayan ebeveynler, bir yanda uyulması gereken belli standartlar, davranış setleri, toplumsal norm, baskı ve beklentileri diğer yanda kendi çocukluklarındaki beslenme deneyimlerini yeniden üretme ya da onlardan kaçınma davranışı sergilemekte ve tüm bu süreçler çocuğun tutumları, tercihleri, kendini ifade etme, kabul etme, reddetme stratejileriyle karşılıklı olarak şekillenmektedir. Beslenmeye dair bilgi kaynakları, çocuk üzerindeki kontrolün dayanakları ile imkân ve olanaklar kapsamında şekillenen sosyalleşme ve paylaşım biçimleri ise sınıfsal konuma göre farklılaşmakta ve beslenme süreçleri açısından ebeveyn çocuk ilişkisinin niteliğini değiştirmektedir.