Zihinsel engelli çocuğu olan ailelerin iş-yaşam dengesine ilişkin uygulamalar ve politika önerileri

Abstract

İş-yaşam dengesi temel alınarak yapılan araştırmalarda, zihinsel engelli çocukları olan ebeveynlerin çalışma yaşamlarına ilişkin uluslararası yazında sınırlı sayıda çalışma bulunduğu gözlemlenmiş, ulusal yazında ise herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. İş-yaşam dengesine dair literatürdeki çalışmaların, çoğunlukla normal gelişim gösteren çocukların ebeveynlerinin çalışma yaşamlarına odaklandığı görülmektedir. Bu çalışmada, çocuğun zihinsel gelişim bozukluğu ile ilgili tanı almasının ardından ortaya çıkan durumun çalışan ebeveynlere ve aileye olan etkisi, iş-yaşam dengesi bağlamında ele alınmaktadır. Zihinsel engelli çocuk ebeveynlerinin, çalışma yaşamında devam eden sorumlulukları ile çocuğun özel ihtiyaçları nedeniyle aile içinde artan sorumluluklarını dengelemede güçlükler yaşadıkları görülmektedir. İş-yaşam dengesine dair ortaya çıkan güçlüklerin düzeyini ise bir takım faktörler belirlemektedir. Bu faktörler, bireysel ve organizasyonel/örgütsel faktörler olarak incelenmektedir. Çalışma kapsamında zihinsel engellilik kavramı, doğum öncesi veya erken çocukluk döneminden başlayan ve uzun dönemli özel destek gerektiren bir durum olarak değerlendirilmiştir. İş-yaşam dengesi perspektifinden ele alındığında, çalışan ebeveynleri, aileyi, işletmeleri/organizasyonları ve devleti etkilemesi nedeniyle kritik bir öneme sahip olan konuya ilişkin uygulamalar incelenmekte ve çözüme ilişkin öneriler getirilmektedir.