Kaligrafi ve tipografinin afiş sanatına yansımaları

Abstract

Kaligrafi ve Tipografi grafik tasarımın temel ögelerinden başlıcasıdır. Afiş tasarımı ise, bu iki ögeyi barındırarak, mesaj iletme amacı taşıyan önemli bir görsel iletişim aracıdır. Gutenberg ile ortaya çıkan tipografi kavramı, zamanla büyük ölçüde gelişerek sadece bir iletişim aracı olmaktan çıkıp, tasarım ögesine dönüşmüştür. Kaligrafi ise, zamanla modern çağa ayak uydurarak gelişmiş, dünyanın her yerinde oldukça fazla görülen bir yazı sanatı haline gelmiştir. Bu iki terimin, 1800'lü yıllarda kendini daha çok göstermeye başlayan afiş sanatına önemli yansımaları olmuştur. Özellikle tipografi, Bauhaus ve Yeni Tipografi hareketiyle afiş tasarımında öne çıkmaya başlamış, bu durum üzerine birçok kitap ve makale yazılmıştır. Çalışmada afiş tasarımında tipografi ve kaligrafinin gelişimi araştırılmış, bununla beraber afiş tasarımına yansımaları incelenmiştir. Özellikle günümüzdeki afiş tasarımlarının geneline bakıldığında, fotoğraf veya illüstrasyon kullanımı hala devam etse de, kaligrafik ve tipografik tasarımlar ön plana çıkmaya başlamıştır. Tez çalışması süresince çağdaş kaligrafik afiş tasarımlarına daha çok yer verilmiş, çeşitli tasarımcılarla yapılan röportajlarda bu konu hakkında farklı bakış açıları ve fikirlere rastlanmıştır. Artık kaligrafi ve tipografi afiş tasarımında adeta tasarımın kendisi olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda, çağdaş afiş tasarımlarında mesaj iletme kaygısı korunarak, tasarımdaki kaligrafi ve tipografinin tek başına kullanıldığı, okunurluk kaygısının en aza indirildiği, buna rağmen herhangi bir illüstrasyon veya görsele ihtiyaç duymadan, verilmek istenen mesajın oldukça net ve akılda kalıcı bir biçimde verilebildiği görülmüştür.