Ticari ilişkilerin geliştirilmesinde ikili anlaşmaların rolü Türkiye ve Katar örneği

Abstract

Bu çalışma, iki ülkenin ekonomik potansiyelleri ve bölgesel ve uluslararası gelişmelerden etkilenmeyen iyi siyasi ilişkileri göz önüne alındığında, Türk-Katar ticari ilişkilerinde ikili anlaşmaların oynadığı role ışık tutmayı amaçlamaktadır. Dış ticaret, ticaret dengesi, ticaret değişimi ve yatırım verilerini kullanarak ve ticaretin gelişiminin boyutunu bilerek ikili anlaşmaların iki ülke arasındaki ticari ilişkiler üzerindeki etkisini ve dış ticaretin teşvik edilmesine katkılarının boyutunu ve 2010-2019 döneminde Türkiye-Katar ilişkilerinin ne ölçüde geliştiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışma, iki ülke arasında akdedilen ikili anlaşmaların tarihsel yaklaşımının yanı sıra ikili anlaşmaların ve bunların öneminin tanımlanmasında betimsel yaklaşım, bunların ticari gelişmedeki avantajlarını ve rolünü açıklayan analitik yaklaşım ve çalışma süresi boyunca iki ülke arasındaki ticari ilişkinin gerçekliğini analiz etme yaklaşımına dayanmaktadır. Bu çalışmanın en önemli bulgularından biri şudur: ikili anlaşmalar, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırım ilişkilerinin gelişmesine olumlu katkı sağlamaktadır. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2010'da 339 milyon dolardan 2019'da 1,4 milyar dolara yükselmiştir. 2014 yılında aralarında Yüksek Stratejik Komite kurulmasının ardından 2014-2019 yılları arasında 60'a yakın ikili anlaşma imzalandı. Bu anlaşmalar özellikle şu alanlarda olmuştur: ticari, diplomatik, ekonomik, bankacılık ve finansal hizmetler, yatırım, ulaşım, turizm, sağlık, iş, güvenlik ve savunma, askeri sanayi, kültür, eğitim ve teknoloji, enerji ve tarım. Yatırım alışverişini teşvik etmek ve korumak, vergi kaçakçılığını önlemek, ekonomik iş birliğini ve yerel para birimlerini değiştirmek için anlaşmalar imzaladıktan sonra yatırım akışlarının hacminde ve iki ülkede yatırım yapan şirket sayısında artış gözlemlenmiştir.