Okul etkililiği ve pozitif psikolojik sermaye ilişkilerine ilişkin öğretmen görüşleri

Abstract

Bu araştırmada pozitif psikolojik sermaye ve okul etkililiği ilişkilerinin devlet okulları ve özel okullar bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Eskişehir ili Tepebaşı ilçesine bağlı devlet ortaokullarında ve özel ortaokullarda görev yapan 1296 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini tabakalı oranlı örnekleme yöntemiyle ulaşılan 734 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri "Psikolojik Sermaye Ölçeği" ve "Etkili Okul Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Etkili okul ölçeği ve psikolojik sermaye ölçeklerinin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizleri için R paket programı 'Lavaan' paketi kullanılmıştır. Ortalama, standart sapma, T-testi, korelasyon katsayıları, çoklu varyans analizi, regresyon analizini içeren tanımlayıcı ve çıkarımsal istatistiklerden faydalanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre özel okul öğretmenlerinin yalnızca özyeterlik algıları ile etkili okul yönetici boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır. Özel okul öğretmenlerinin psikolojik dayanıklılık ve özyeterlik algıları ile etkili okul öğretmen boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ortaya konulmuştur. Devlet okullarında görev yapan öğretmenlerle ilgili bulgulara göre, öğretmenlerin dışadönüklük ve umut düzeyleri arttıkça etkili okul yöneticilerine yönelik algıları da artmaktadır. Ayrıca devlet okullarında çalışan öğretmenlerin iyimserlik ve umut düzeyleri ile etkili okul öğretmen boyutu arasında da olumlu yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.