Aile katılım programının ilkokuma yazma becerilerine katkısı

Abstract

Amacı ilkokuma yazma öğretimine yönelik aile katılım programının geliştirilmesi, paydaşlara yansımasının açıklanması ve ilkokuma yazma becerilerine etkisinin belirlenmesi olan araştırma; çok aşamalı karma desende gerçekleştirilmiştir. İki bölümden oluşan araştırmanın ön bölümüne ait ilk aşamada, aile katılımına ilişkin ihtiyaçlar belirlenmiş, amaçlar listesi oluşturulmuştur. Bu doğrultuda, programın a) ev temelli katılım etkinlikleri, b) aile eğitim toplantıları ve c) sınıf temelli katılım süreci boyutlarını kapsaması gerektiği ortaya çıkmıştır. Taslakları oluşturulan boyutlar, ikinci aşamada, bir devlet ilkokulunda geliştirilip, denenmiştir. Uygulamanın sonunda boyutlara son hali verilmiş; bu doğrultuda, 35 farklı ev temelli katılım etkinliği, altı aile eğitim oturumu ortaya çıkmış, sınıf temelli katılım sürecinin sesi hissetme ve tanıma ile harfi yazma ve okuma aşamalarına yönelik olmasına karar verilmiştir. Katılım programı, bir sonraki sene, araştırmanın ana bölümünü teşkil eden değerlendirici durum çalışması ile son test kontrol gruplu deneysel desen kapsamında uygulanmış ve değerlendirilmiştir. Covid-19 salgınının gölgesinde, bir devlet ilkokulunda gerçekleştirilen uygulamaya 11 öğrenci ve aile katılmıştır. Uygulamanın verileri Fonolojik Farkındalık Ölçeği, açık uçlu anketler, Katılım Sürecine İlişkin Aile Görüşleri Rubriği, Yazma Becerileri Değerlendirme Rubriği, Okuma Becerileri Değerlendirme Formu, yarı yapılandırılmış görüşmeler, alan notları ve araştırmacı günlükleriyle toplanmıştır. Sonuçta; katılım programının ihtiyaçlara dayalı ve bilimsel yollarla geliştirilmesinin, planlı-sistematik yollarla uygulanmasının ve bu yolla öğrenilenleri pekiştirmesin paydaşlar tarafından değerli bulunduğu ortaya çıkmıştır. Program, ailelerin süreç hakkında bilgilenmelerini sağlayarak, doğru bilinen yanlışların önüne geçmiştir. Aileler; çocukları ve öğretmenlerle empati kurmuş, çocuklarının performans ve ihtiyaçlarını keşfederek gerçekçi beklentiler oluşturmuşlardır. Zorlukları tek başlarına atlatmadıklarını hisseden çocuklar, okuma-yazmaya daha çok güdülenmişlerdir. Okuma becerilerinin geliştirilmesinde etkili olduğu görülen aile katılım programının yazma becerilerine istatistiksel anlamda etki etmediği görülmüştür.