Güvensiz bağlanma ve yalnızlık arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin aracı rolü

Abstract

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde güvensiz bağlanma ve yalnızlık arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu Anadolu Üniversitesi'nde öğrenimine devam eden 522 (347 kadın, 175 erkek) katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Form, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizinde korelasyon katsayıları, betimsel istatistikler, çoklu aracılık analizi, bootstrap yöntemi, t-testi ve varyans analizinden yararlanılmıştır. Araştırma analizleri sonucunda, üniversite öğrencilerinin yalnızlık düzeyi ortalamasının 13.1 olduğu bulunmuştur. Ayrıca yalnızlık düzeylerinin cinsiyet ve yaşa göre farklılık göstermezken, ilişki durumuna göre farklılaştığı; duygu düzenleme güçlüğününse cinsiyet ve yaşa göre farklılaşmadığı görülmüştür. Bağlanma boyutlarına cinsiyet açısından bakıldığında ise kaçınma ve kaygı boyutlarının kadınlarda erkeklere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Hem kaçınan bağlanma ile yalnızlık arasında hem de kaygılı bağlanma ile yalnızlık arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüklerinden yöntem, reddetme ve farkındalığın kısmi aracılık yaptığı bulunmuştur. Bağlanmanın kaçınma ve kaygı boyutlarının duygu düzenleme güçlükleri üzerindeki doğrudan etkisi incelendiğinde ise hedefler, yöntem, reddetme, dürtü, açıklık ve farkındalık ile pozitif yönde anlamlı olduğu görülmüştür. Aynı zamanda kaçınan ve kaygılı bağlanmanın yalnızlık üzerinde pozitif yönde etkili olduğu bulunmuştur. Bu bulgular alanyazındaki çalışmalar ışığında tartışılarak önerilerde bulunulmuştur.