Hayat ve sağlık sigortası sözleşmelerinde genetik test sonuçlarının kullanılması

Abstract

Genetik bilginin işveren ve sigortacılar tarafından kullanılması 80'li yıllardan beri tartışılmaktadır. Genetik test sonuçlarının sigortacı tarafından riziko ile prim arasındaki dengeyi sağlamak amacıyla kullanıldığı örnekler daha çok Amerika' da görülmektedir. Bu örneklerin artması nedeniyle pek çok ülkede genetik test sonuçlarının sigortacı tarafından kullanılmasına ilişkin özel düzenlemeler yapılmışhr. Son yıllarda Türkiye' de de genetik verilerin çeşitli alanlarda kullanımına ilişkin tartışmalar görülmektedir. Ancak sigorta hukuku alanındaki kullanırnlara ilişkin tartışmalar aile hukuku, ceza hukuku ya da insan hakları hukukundaki tartışmalara oranla daha azdır. Sigorta hukuku alanında genetik test sonuçlarının kullanılması üç soruyu ortaya çıkarmaktadır. İlk soru sigortacı tarafından sözleşmenin ön şartı olarak genetik test talep edilmesine ilişkindir. İkinci soru, genetik test sonuçlarının sözleşmenin kurulması sırasında sigortacıya bildirilmesine ilişkindir. Bu iki konu sigorta ettirenin sözleşmenin kurulması sırasındaki beyan yükümlülüğü çerçevesinde incelenmelidir. Üçüncü soru ise olumsuz genetik test sonuçlarının riziko ağırlaşması olarak değerlendirilmesine ilişkindir. Bu çalışmanın amacı, bu soruların Türk Hukuk sistemi açısından incelenmesidir. Çalışma, Türkiye' deki ilgili düzenlemeleri, Amerika, Avusturya, İsviçre ve Almanya' daki benzer düzenlemelerle karşılaşhrmaktadır. Çalışmada ayrıca genetik test sonuçlarının Türkiye' deki sigorta şirketleri tarafından kullanılması konusunda özel bir düzenleme de önerilmektedir.