İcra ve iflâs Kanunu kapsamında icra işlemlerinden kaynaklı zararın tazmini

Abstract

İcra işlemleri sebebiyle meydana gelen zararın tazmini, İcra ve İflâs Kanunu m. 5 hükmünde düzenlenmiştir. İcra işlemleri; esasında idari işlemler kategorisine dahil olsa da, Kanun'un mezkûr hükmü gereği; meydana gelen zararın tazmini talepli dava, adli yargıda görülmektedir. İcra işlemlerinden kaynaklı zararın tazmini idare hukuku ile özel hukuk hükümlerinin iç içe geçtiği bir alan kapsamında kaldığından, uygulanacak hükümler ve tazmin sorununun nasıl çözüleceği özellik arz etmektedir. Hukuka aykırı icra işlemlerinden kaynaklı zararın tazmini bakımından nasıl bir yol izleneceği sorununa idare hukuku ve özel hukuk hükümleri çerçevesinde yanıt vermek mümkündür. İcra ve İflâs Kanunu m. 5'te zikredilen, icra dairesi görevlilerinin kusurlarından kaynaklı tazminat davalarının adli yargıda görüleceğini ifade eden hüküm, etkisini sadece görevli yargı kolunun belirlenmesiyle sınırlı olarak göstermemekte, bu kapsamdaki uyuşmazlıklara özel hukuk hükümlerinin uygulanmasına da altyapı oluşturmaktadır. İcra dairesi görevlilerinin yerine getirdiği icra işlemlerinden kaynaklı hukuki sorumluluk; -unsurlarıyla birlikte- hizmet kusuru niteliğinde olsa da sorumluluğun tabi olacağı hükümlerin belirlenmesi bakımından özel hukuktaki sorumluluk kategorileri çerçevesinde değerlendirildiğinde, söz konusu sorumluluğa, kusura dayanmayan haksız fiile ilişkin hükümlerin uygulanabileceğini ifade etmek mümkündür. İdarenin kusur sorumluluğunun unsurlarından illiyet bağı ve zarar; idare hukukunda da özel hukuktaki anlamıyla değerlendirilmekle, kusur unsurunun durumu özellik arz etmektedir. Tazminat davasına konu edilebilecek icra işlemleri idari işlem niteliğini haiz olduğundan, icra işlemlerinin yapısını ve hukuka uygun olup olmadığını, idari işlemin unsurları kapsamında değerlendirmek mümkündür.