Gecikmiş dil ve konuşması bulunan çocukların alıcı ve ifade edici sözcük dağarcığının Türkçe ifade edici ve alıcı dil (TİFALDİ) testi ile belirlenmesi

Abstract

Çocukların dil edinim sürecinde semantik bilginin gelişim göstergesi sözcük dağarcığındaki artıştır. Sözcük dağarcığı gelişiminde yaşanabilecek aksamalar ileride olası dil bozuklukları, sosyal ve akademik problemleri beraberinde getirir. Bu çalışmada 36-59 ay Gecikmiş Dil-Konuşması (GDK) bulunan çocukların alıcı ve ifade edici sözcük dağarcıklarını Türlçe İfade Edici ve Alıcı Dil (TİFALDİ) Testi ile belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda katılımcıların yaş, terapi süresi, terapi çeşidi ve anne-baba eğitim durumu değişkenleri ile TİFALDİ Testi ve Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL) alt test puanları arasındaki ilişki incelenmiştir. Katılımcılara TEDİL ve TİFALDİ Testlerinin tüm formları uygulanarak ham puan, standart puan ve eşdeğer yaşları hesaplanmıştır. Araştırmanın katılımcıları Dil ve Konuşma Bozuklukları Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkekezinde (DİLKOM) GDK tanısı almış yaşları 36-59 ay arasında değişen toplam 36 çocuktan oluşmaktadır. Katılımcılar yaşlarına göre 3 ve 4 yaş; terapi çeşidine, göre bireysel ve grup, anne-baba eğitim durumuna göre; lise ve altı ve lise üstü düzey şeklinde gruplara ayrılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara bakıldığında katılımcıların TİFALDİ-AD eşdeğer yaşları kronolojik yaştan yüksek bulunurken, TİFALDİ-İD eşdeğer yaşları kronolojik yaştan düşük bulunmuştur. TİFALDİ-AD alt puanları ifade edici dil alt puanlarından önde bulunmuştur. TEDİL ve TİFALDİ alt test puanları arasındaki ilişki gruplara göre farklılık göstermektedir. Yaşla birlikte TİFALDİ Testinin tüm alt puanları artış göstermektedir. Terapi süresi 3 yaş grubunun alıcı dil puanlarını, 4 yaş grubununun da ifade edici puanlarını pozitif yönde etkilemektedir. Anne-baba eğitim düzeti ve terapi çeşidine göre TİFALDİ alt test puanları arasında anlamlı farlılık gözlemlenmemiştir.