Sınıfında yabancı uyruklu öğrenci bulunan sosyal bilgiler öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim yeterliklerinin geliştirilmesi

Abstract

Kapsayıcı eğitim, öğretme öğrenme süreçlerinde dezavantajlı tüm kesimleri içeren yaklaşımıyla giderek daha çok kabul edilen bir eğitim yaklaşımıdır. Sosyal bilgiler, tüm dezavantajlı kesimleri sosyalleştirerek öğretme öğrenme sürecine dâhil etme düşüncesiyle kapsayıcı eğitim yaklaşımına uygun bir derstir. Bu dersin öğretim sorumluluğunu taşıyan sosyal bilgiler öğretmenlerinin ise kapsayıcı eğitime göre öğretimi farklılaştırması ve bu anlamda yeterliklerini geliştirmesi gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, sınıfında yabancı uyruklu öğrenci bulunan sosyal bilgiler öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim yeterliklerini geliştirmektir. Bu araştırmada nitel araştırma yaklaşımı ve eylem araştırması deseni benimsenmiştir. Araştırma, 2021-2022 Öğretim yılı bahar döneminde bir devlet okulunda görev yapan üç sosyal bilgiler öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğretmenlere kapsayıcı eğitime yönelik Mesleki Gelişim Programı (MGP) geliştirilmiş, bu program öğretmenlere teorik olarak verilmiş daha sonra öğretmenler sınıflarında uygulama yapmışlardır. Araştırmanın verileri; yarı-yapılandırmış görüşmeler, öğretmen kişisel portfolyo dosyaları, gözlemler, araştırmacı ve katılımcı günlükleri ve değerlendirme formu aracılığıyla toplanmıştır. Veriler sistematik analiz ve içerik analizi tekniği yoluyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; MGP'nin sosyal bilgiler öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik bilgi, beceri, tutum ve değerlerinde gelişme sağladığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim yeterliklerini geliştirmek için uygulamalı mesleki gelişim programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.