Farklı spor branşlarındaki sporcuların ayak plantar basınç değerlendirmeleri

Abstract

Bu çalışmada farklı branşlardaki sporcuların statik duruş ve yürüyüş sırasındaki dinamik plantar basınç analizlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza 9 Amerikan fulbolcu (22.5±5.2 yıl; 176.7±6.0 cm; VKİ (Vücut Kitle İndeksi) =26.1±6.1kg/m2, deneyim yılı=5.2 ± 3.4 yıl), 15 badminton oyuncusu (19.00±3.0 yıl; 169.4±0.9 cm; VKİ=22.0±1.6kg/m2), 25 futbolcu (20.66±1.3 yıl; 178.4±4.64 cm; VKİ=23.5±1.8kg/m2), 15 halk oyuncu (20.6±1.7 yıl; 164.9±5.8 cm; VKİ=20.6±1.7kg/m2) ve 25 sedanter birey olmak üzere (21.0±2.3 yıl; 177.5±4.8 cm; VKİ=23.3±2.1kg/m2) toplam 89 katılımcı gönüllü olarak dahil edilmiştir. Katılımcıların EMED-XL (Novel gmbh, Almanya) marka plantar basınç ölçüm cihazı ile statik duruş ve dinamik yürüyüş sırasında plantar basınç ölçümleri yapılmıştır. Ayak dinamik değerlendirmelerde normal dağılım gösteren değişkenler bakımından gruplar, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile normal dağılım göstermeyen değişkenler bakımından ise Kruskal Wallis testi ile karşılaştırılmıştır. p<0.05 değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Sağ-sol ayak statik basınç değerlendirmelerinde bağımsız örneklem T-testi kullanılmıştır. Dinamik yürüyüşe ait araştırma bulguları grupların sağ-sol total ayak, ön ayak, orta ayak ve topuk bölgelerinde KZİ (Kuvvet-Zaman İntegrali), MK (Maksimum Kuvvet (N)), TA (Temas Alanı (cm²)), TZ Temas Zamanı (ms) değerlerinde istatistiki anlamda farkın olduğunu, en yüksek değerin Amerikan futbolu ve onu sırasıyla futbol, badminton ve halk oyunları grubunun takip ettiğini ortaya koymaktadır. Araştırma bulguları her branşın kendine özgü dinamiği nedeni ile sporun teknik hareketlerine ayak postürünün adaptasyonunu ve özelleşmesini yansıtmaktadır. Araştırmanın sonucunda branşa hatta branş içinde mevkiye özgü statik duruş ve dinamik yürüyüş sırasında plantar basınç dağılımlarının gerçekleştirilmesi, böylece koruyucu tedavi yaklaşımı ile yaralanma riskinin azaltılması, sporcuya özgü tabanlıklar ve spor ayakkabı tasarımları kullanılarak spor performansının arttırılması önerilebilir.