Parlamenter hükûmet sisteminin rasyonelleştirilmesi ve Türkiye örneği

Abstract

Hükümet sistemleri, yasama-yürütme ilişkisi üzerine kurulur. Erkler arasındaki ilişkiyi belirleyen ve biçimlendiren siyasi iktidar, hükümet sistemleri bakımından yaşamsal bir role sahiptir. Bu yüzden, tezin "giriş" kısmında, siyasi iktidar kavramı, ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Rasyonelleştirme araçları ve yöntemleri ise, parlamentarizmin mantığı ve uygulanışından kaynaklanan sorunların çözümü amacını gütmektedir. Aynı zamanda bu mekanizmalar hükümet sisteminin değiştirilmesi sonucunda ortaya çıkacak risk potansiyelini azaltmaya yöneliktir. "Parlamenter Hükümet Sisteminin Rasyonelleştirilmesi ve Türkiye Örneği" adlı tezimiz üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde hükümet sistemlerinin klasik ayrımı ve yeni sınıflandırma çalışmaları ele alınmıştır. İkinci bölümde ise parlamenter hükümet sisteminin temel sorunları saptanmıştır. Bu çerçevede parlamenter sistemin sorunlarının en aza indirgenmesi ve daha etkin bir işleyişe kavuşmasını sağlayacak birtakım hukuki düzenlemeler önerilmiştir. Tezin son kısmını oluşturan üçüncü bölümde; öncelikle, 1982 Anayasası'na kadar ki; Osmanlı-Türk anayasal gelişmeleri incelenmiştir. Ardından 1982 Anayasası'nın oluşturduğu hükümet sistemi ve mevcut hükümet sistemine getirilen eleştiriler değerlendirilmiştir. Nihayetinde önerilen seçeneklere karşı bir tez olarak, sistemin rasyonelleştirilmesi tartışılmıştır.