Dijital göçebeler özelinde Gig Ekonomisinin vergilendirilmesi ve Türkiye için vergileme önerisi

Abstract

Çalışmada, dijital kapitalizmin yeni bir ürünü olan ve çeşitli etmenler sayesinde ana akım haline gelen dijital göçebeliğin, ülkeler açısından nasıl yeni nesil bir gelir ve beşeri sermaye unsuru haline geldiği ve ülkelerin bu gelir ve beşeri sermaye kalemini elde etmek için uyguladıkları dijital göçebe vize programlarına yer verilmektedir. Çalışmanın amacı; dijital dönüşümünü sağlayacak yetenek bakımından açığı olan, gelişmekte olan ülkeler sınıfına mensup Türkiye için, hâlihazırda benimsediği vize programının eksikliklerini giderip, kendi dijital dönüşümünü kısa vadede, etkili bir şekilde sağlayabilecek, vergisel uygulamaların ön planda olduğu bütüncül bir dijital göçebe vize programı önerisi getirmektir. Çalışma, bu özelliğiyle kaleme alınan ilk doktora tezi olup, henüz sınırlı sayıda çalışmanın olduğu ulusal literatüre katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Dijital göçebelerin en çok tercih ettikleri meslekler, Türkiye'nin dijital dönüşümünü sağlayabilecek yetenekli işgücünün kıt olduğu alanlarda faaliyette bulunmaktadır. Söz konusu bireylerin, gidilecek yer (destinasyon) tercihlerinde Türkiye'nin ön sıralarda yer almasını temin edecek kapsayıcı bir dijital göçebe vize programı, Türkiye için hatırı sayılır kazanımlar sağlayabilecektir. Türkiye, sahip olduğu jeopolitik ve jeostratejik konumuyla, turizm endüstrisi bakımından sahip olduğu zengin yapısıyla dijital göçebeler bakımından bir cazibe merkezi haline gelebilir. Ancak dijital göçebelerin Türkiye'yi gidilecek yer olarak tercih etmelerinde vergisel uygulamaların öncül bir rolü olacağını söylemek yanlış olmayacaktır. Bu doğrultuda kurgulanan Türk Dijital Göçebe Vize Programında vergisel teşvikler ön plandadır. Getirilen öneri gereğince, dijital göçebelere sağlanacak bireysel gelir vergisi muafiyeti ve onların faaliyette bulundukları alanlarda yurt içinde kurulu Türk işletmelerine verecekleri hizmetin belirli bir oranının vergiden istisna addedilmesi uygulamaları ile Türkiye'nin dijital dönüşümünü sağlayacak nitelikli işgücünün temin edilmesi hedeflenmektedir.