Medenî usûl hukukunda hükmün tamamlanması

Abstract

Mahkemeler tarafından yargılamaların sağlıklı şekilde yürütülmesi ve tarafların dava kapsamında ileri sürdüğü tüm taleplerin eksiksiz ve tam bir biçimde hüküm altına alınması esastır. Ancak dikkatsizlik, unutkanlık, ihmal ve iş yükünün getirdiği yoğunluk içinde gözden kaçırma gibi sebeplerle mahkemelerin taraf taleplerine dair eksik karar verdiği durumlarla karşılaşılmaktadır. Bu tür eksikliklerin giderilerek, hükme bağlanması gereken hususların nihaî karara eklenmesi amacıyla kanun koyucu tarafından 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 27. maddesi ile HMK'ya "hükmün tamamlanması" yolu eklenmiştir. Yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda ek karar verilmesini, taraflardan her birinin nihaî kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde isteyebileceği, Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 305/A'daki hükmün tamamlanması düzenlenmesinde öngörülmektedir. Bu çalışmada hükmün tamamlanması kurumu değerlendirilmiştir. Öncelikle hükmün tamamlanmasının amacı, hukukî niteliği, hükmün tavzihi, hükmün tashihi ve kanun yolları gibi kurumlarla benzerlikleri ve farklılıkları üzerinde durulmuştur. Daha sonra hükmün tamamlanması kurumunun uygulama alanı, tamamlama konusu yapılabilecek kararlar, tamamlama sebepleri, başvuru usûlü, hükmün tamamlanması yargılaması, yargılama sonucu verilecek kararlar ve verilen ek kararlara karşı gidilebilecek başvuru yolları incelenmiştir. Çalışmanın hazırlanma sürecinde öğretideki görüşler ele alınmış ve mahkeme kararlarına da olabildiğince geniş ölçüde yer verilmeye çalışılmıştır. Ayrıca Alman, Avusturya ve İsviçre hukukundaki düzenlemelerden yararlanılmış ve bu hukuk öğretilerindeki görüşler incelenmiştir.