Doğanın derinliklerinde arınan insanlık : Yuva filmine derin ekolojik bir bakış

Abstract

İnsanlığın doğaya hâkim olma düşüncesiyle ortaya çıkan ekolojik sorunlar, dünyayı tehdit etmektedir. Sanayi devrimi ile başlayan doğa sömürüsü, dünyayı su, toprak, hava kirliliğinin yanında, ozon tabakası incelmesi ve canlı çeşitliliğinin azalması gibi geri dönülmez yollara sokmuştur. Çevreyi insan merkezci bir yaklaşımla sürekli değiştirme ve dönüştürme çabası daha büyük problemlere de kapı açmaktadır. Küresel anlamda başat sorunların sularında artık tüm insanlık boğulmaktadır. İnsanlık bir bakıma doğa ile uyumsuzluğuna yenik düşmeye başlamıştır. Ekolojik sorunları kurgusal düzlemde inceleyen derin ekolojik yaklaşım insanın doğa karşısındaki insan merkezci tutumuna karşı kuramsal bir çerçeve çizerek; doğanın öz değerine dikkat çekmektedir. Bu noktada doğa farkındalığı yaratmaya çalışan derin ekolojik yaklaşım ve metinlerin farkındalık yaratma gücünü geniş kitlelere ulaştırma yetisine sahip sinema, doğa için güçlerini birleştirerek, anlamlı bir birliktelik ortaya koyabilecektir. Türk sinemasında ekoloji farkındalığının altını çizmek ve doğa ile bütünleşme konusunda arabulucu olarak tabir edilebilecek derin ekoloji yaklaşımın izlerini aramak amacıyla Emre Yeksan'ın yönetmenliğini üstlendiği Yuva filmi örneklem olarak seçilmiştir. Film, Veysel karakterinin eski hayatından kaçarak doğaya sığınması ve gerçek yuvası olan doğa ile bütünleşmesini anlatmaktadır. Filmin incelenmesinde, derin ekoloji yaklaşımı ilkeleri kapsamında, 'tüm canlılar özü gereği değerlidir: doğa ile bütünleşme', 'insanın insan dışı dünyaya müdahalesi', 'yaşamın niteliğini değerli kılma: dönüşüm' olmak üzere 3 temel başlıkta kategoriler oluşturulmuştur. Bu başlıklar altında betimsel analiz yapılmıştır. Analiz ışığında, Yuva filminin, ekolojik bilinçlenme ve insanın doğa ile bütünleşmesi temelinde derin ekoloji felsefesiyle paralel bir yapıda olduğu sonucuna ulaşılmıştır.