Yurtdışında bulunan Türk vatandaşlarının sosyal güvenliği

Abstract

Kişilerin hareket özgürlüğü, vatandaşı oldukları ülkeden farklı ülkelerde herhangi bir sebeple bulunanlara özgü ulusal ve uluslararası düzenlemelerin yapılmasına neden olmaktadır. Vatandaşı olunan ülkeden farklı bir ülkede, herhangi bir sebeple, uzun veya kısa süreli olarak bulunan kişilerin ve aile üyelerinin, bulundukları ülkede ve vatandaşı oldukları ülkede haklarının korunması noktasında uluslararası düzenlemeler yol gösterici olmaktadır. Uluslararası düzenlemeler arasında yer alan ikili veya çok taraflı sözleşmelerle kişiler hem kendi ülkelerine döndüklerinde hem de bulundukları ülkelerde sahip oldukları hak ve yükümlülükleri belli koşullarla korunmakta ve sürdürülebilirliği sağlanmaktadır. Herhangi bir sebeple, kısa veya uzun süreli olarak yurtdışında bulunanların özellikle sosyal güvenlik haklarının sağlaması genellikle ikamet edilen ve çalışılan ülkenin sorumluluğunda olmakla birlikte, bazı hallerde hem bulunulan ülkenin hem de vatandaşı olunan ülkenin sorumluluğunda olabilmektedir. Sosyal güvenlik haklarının elde edilmesi noktasında vatandaşlık kavramı ön plana çıkmaktadır. Türk vatandaşları uzun yıllar boyunca çeşitli sebeplerle kısa veya uzun süreli olarak yurtdışında bulunmuşlardır. Yurtdışında bulunan Türk vatandaşlarının sosyal güvenlik hakları taraf olunan uluslararası belgelerin yanında özellikle de ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri ile düzenlenmektedir. Ayrıca, yurtdışında bulunan Türk vatandaşlarının sosyal güvenliklerinin sağlanmasına yönelik ulusal mevzuat içinde çok sayıda düzenlemeye yer verilmektedir.