Kadın baskın mesleklerde erkek olmak: Erkek okul öncesi öğretmenlerinin çalışma yaşamındaki deneyimleri

Abstract

Çalışanlarda aranan niteliklerin belli bir cinsiyete özgülenmesi sonucunda meslekler kadın ve erkek meslekler olarak ayrılmaktadır. Cinsiyete göre geleneksel olmayan mesleklere girenler çalışma yaşamında çeşitli ayrımcılıklara maruz kalmaktadır. Okul öncesi öğretmenliği Osmanlı'dan Türkiye'nin yakın tarihine kadar sadece kadınların olduğu bir meslektir. Meslekte bulunma şartlarının değişmesiyle erkekler de bu alana giriş yapmaya başlamıştır. Ancak bu sayı çok sınırlıdır. Erkek öğretmenlerin tipik olmayan meslek seçimleri, hegemonik erkeklik normlarını ihlal ettikleri anlamına gelmekte, erkeklikleri sorgulanmakta, meslekte çeşitli önyargılarla karşılaşmalarına neden olmaktadır. Hegemonik erkeklik ve mesleki kimlik arasındaki çatışmayı yönetmek için çeşitli stratejiler geliştiren erkek öğretmenlerin mesleğin dönüşümünde önemli etkileri bulunmaktadır. Bu çalışma erkek okul öncesi öğretmenlerinin çalışma yaşamındaki deneyimlerinin izini nitel araştırma yöntemiyle sürmektedir. Sosyal yapılandırmacı perspektifle, fenomenolojik desenle yürütülen bu çalışmada Eskişehir ilinde çalışan on yedi erkek öğretmenle yapılan yüz yüze görüşmelerin tematik analizi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda ortaya çıkan temalar; kariyer tercihi ve tepkiler, mesleki kimlik ve erkeklik kimliği, statü sorunu, otorite, erkekliği yönetmek olarak sıralanabilir. Erkeklerin okul öncesi öğretmenliğine girişleri mesleği cinsiyetsizleştirmemekte Erkeklerin bu meslekte oluşları alternatif erkeklik tanımını değil, mesleğin erkeksi tanımını ve dönüşümünü tetiklemektedir.