Alman & Türk filmlerinde kadınların göç ve entegrasyon bağlamında temsili

Abstract

Göç küresel bir konudur ve gün geçtikçe daha fazla insan göç etmektedir. Yakın dönemde Almanya göç kökenli nüfusu bakımından dünya ülkeleri arasında ilk sıralara tırmanmıştır. Türk asıllı kişiler bu nüfusun çoğunluğunu oluşturmaktadır. 1961 yılında imzalanan Türk-Alman İşgücü Anlaşması ile gelişen süreçte entegrasyon ve kültürel çeşitlilik konuları sosyal-kültürel çalışmalarda ve medyada sık sık tartışılmıştır. Almanya'da meseleyle ilgili farklı bakış açıları ve uygulamalar gelişmiş ve 2007 yılında Ulusal Entegrasyon Planı başlatılmıştır. Süreçte, Alman ve Türk sinemasında göç olgusu özellikle toplumsal cinsiyet bağlamında farklı perspektiflerle temsil edilmiştir. Bu bağlamda, çoğunlukla Alman sinemasındaki göçmen filmlerine odaklanan bilimsel araştırmalarda, temsil eğilimlerindeki ataerkil kültürün genellemeci temsili eleştirilmiştir. Bazı film araştırmalarında ise Türk dış göç sinemasındaki modern Batı kültürünün oksidentalist ve indirgemeci temsil eğilimleri eleştirel olarak tartışılmıştır. Göçün 60. yılında göç kökenli kadın temsillerinde değişimlerin olup olmadığını kapsamlı bir şekilde sorgulamak ve Türk-Alman işgücü göçünü temel alan filmleri incelemek gerekli hale gelmiştir. Dolayısıyla Nur eine Frau/Sıradan bir Kadın (2019) ve 8 Saniye (2015) filmleri söylem analiziyle incelenmiş ve Almanya'daki göç geçmişi bulunan Türk kadınlarla odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre göç kökenli kadınların temsilinde bazı dönüşümlerle birlikte yeniden üretimler bulunmaktadır. Sonuç olarak, göçün öznesi olan bireyler ve farklı ülkelerle film üretim süreçlerinde işbirliğine gidilerek daha ulusötesi, entegratif, kültürel yönden çeşitli ve çok boyutlu temsiller sağlanabileceğine dair bir tartışma geliştirilmiştir.