Zihin özürlü çocuklarla çalışan özel eğitim öğretmenlerinin sınıflarında karşılaştıkları problem davranışlarla ilgili görüş ve önerileri

Abstract

Bu çalışmanın genel amacı, Eskişehir ilinde bulunan ve zihin özürlü öğrencilerle çalışan özel eğitim öğretmenleri ile özel eğitim alanında hizmet-içi eğitim almış öğretmenlerin sınıflarında karşılaştıkları problem davranışlar ve bu problem davranışların çözümüne yönelik gerçekleştirdikleri çalışmalarla ilgili görüş ve önerilerini belirlemektir. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmış ve 23 öğretmen ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler niceliksel olarak analiz edilmiştir. Bulgulara göre öğretmenler genelde problem davranışı; normal olmayan, öğrencinin kendisine ve çevresine zarar veren, öğretimi aksatan davranışlar olarak tanımlamışlardır. Öğretmenler sınıflarında en sık, parmak kaldırmadan konuşma, arkadaşlarını rahatsız etme, sınıfta gezinme verilen etkinliği tamamlamama gibi problem davranışlarla karşılaştıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenlerbu problem davranışların çözümüne ilişkin; pekiştireç ve ödüller, sözel olarak uyarma, görmezden gelme ve ceza yöntemlerini kullandıklarını belirtirken; ayrıca, problem davranış gösteren öğrencinin sınıf arkadaşlarının yanında azarlanması ve o öğrenciye karşı diğer sınıf arkadaşlarının olumsuz tavır almalarının sağlanması gibi yöntemlerde kullandıklarını belirtmişlerdir. Bulgular, öğretmenlerin diğer meslektaşlarına, sınıflarında karşılaştıkları problem davranışların çözümüne yönelik pek çok öneride bulunduklarını da göstermiştir. Öneriler arasında en belirgin olanları, öğretmenlerin öğrenci için en uygun davranış değiştirme yöntemini seçerek, tutarlı ve sistemli bir şekilde uygulamaları ve ceza uygulamasına yer vermekten de kaçınmaları gerektiği, dersleri öğrencilerin seviyelerine uygun işleyerek diğer okul personeli ile de fikir alış verişinde bulunmalarıdır.