Sosyal bilgiler dersinde öğrenme sorumluluğunun geliştirilmesinde farklılaştırılmış öğretimin etkisinin incelenmesi

Abstract

Yapılandırmacı yaklaşıma uygun olarak Sosyal Bilgiler dersi, öğrenci merkezli ve etkinlik temelli olarak işlenmelidir. Sosyal Bilgiler dersini yapılandırmacı yaklaşımın özelliklerine uygun olarak işleyebilmek için başvurulacak yollardan biri de bireysel farklılıklara uygun olarak öğretimi çeşitlendiren farklılaştırılmış öğretimdir. Bu doğrultuda, Sosyal Bilgiler dersinde farklılaştırılmış öğretim yöntemi kullanılmasının öğrencilerin öğrenmeye yönelik sorumluluklarına etkisini ortaya koymayı amaçlayan bu araştırmada karma yöntem araştırmalarından gömülü desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesinde bulunan bir ortaokulun beşinci sınıf B ve E şubeleri ile deney grubunun Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, Yakar ve Saracaloğlu (2017) tarafından geliştirilen 'Öğrenmeye Yönelik Sorumluluk Ölçeği' ve Sosyal Bilgiler öğretmeni ve beşinci sınıf öğrencileriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşme ile yapılandırılmamış gözlem formundan elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde ilişkili örneklemler t testi ve karışık ölçümler için tek yönlü ANOVA ile nitel verilerin analizinde ise tümevarımsal analiz kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizi sonucunda farklılaştırılmış öğretimin öğretnmeye yönelik sorumluluk üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Nitel verilerde de farklılaştırılmış öğretimin öğrenmeye yönelik sorumluluğun artırılmasında etkili olduğu görüşleri yer almştır. Dolayısıyla nitel veriler, nicel verileri desteklemektedir. Sosyal Bilgiler ve diğer dersler için farklılaştırılmış öğretime uygun şekilde ders planları geliştirilerek, bunların öğretmenlerin hizmetine sunulması önerilebilir.