Federico Garcia Lorca'nın 'Bernarda Alba Evi' oyununun sahneleme süreçleriyle epik-diyalektik tiyatroya uyarlanması

Abstract

Yönetmenin epik-diyalektik tiyatronun anlatım araçlarını kullanarak, gerçekçi bir oyun metninin reji metnine dönüştürmesini ve metnin sahnelenmesini amaçlayan "Federico Garcia Lorca'nın 'Bernarda Alba'nın Evi' Oyununun Sahneleme Süreçleriyle Epik-Diyalektik Tiyatroya Uyarlanması" adlı bu çalışma, 19. yüzyılda ortaya çıkan Gerçekçi tiyatroya ve Gerçekçi tiyatroda yönetmenin anlatım araçlarına, 20. yüzyılda Bertolt Brecht tarafından kurulan Epik-Diyalektik tiyatroya ve Epik-Diyalektik tiyatroda yönetmenin anlatım araçlarına ve gerçekçi bir oyun metninin epik-diyalektik reji-oyunculuk çalışmasıyla dönüşüm sürecine odaklanır. Araştırmanın yöntemi; nitel araştırma yöntemidir ve veri toplama araçları doküman analizi ve gözlemden oluşmaktadır. Veri analiz yöntemi; nitel veri analizi yöntemlerinden betimsel analizdir. Araştırma sonucunda; gerçekçi tiyatroda yönetmenin anlatım araçları, metin, dekor, ışık, kostüm, aksesuar, makyaj, müzik, efekt, dans, tiyatro mekânı, oyuncu-seyirci ilişkisi, görüntü ve ses teknolojileri, oyuncu, afiş ve diğer tanıtım materyalleri iken, Epik-Diyalektik Tiyatroda, metin, oyuncu-seyirci ilişkisi, gestus, yabancılaştırma efekti, tarihselleştirme, dekor, kostüm, aksesuar, makyaj, ışık, müzik ve şarkı, tiyatro mekânı, görüntü ve ses teknolojileri, oyuncu, afiş ve diğer tanıtım materyalleri olduğu görülmüştür. Gerçekçi oyun metninin epik-diyalektik reji metnine dönüştürülmesindeki temel gerekçenin; orijinal dramatik metnin yabancılaştırılması olduğu, dramatik metnin reji metnine dönüşümünün tiyatronun anlatım araçlarının metin düzleminde organize edilmesini gerektiren bir süreci içerdiği görülmüştür. Metnin epik-diyalektik reji metnine dönüşümünün; dramatik oyundaki olayların gerisindeki toplumsal bağlamın oyunculuk ve reji uygulamalarıyla gösterilmesinin, gerçekçi metindeki trajik mutlaklığın yıkılması için yapılan değişimlerin, tarihselleştirme gestus ve yabancılaştırmanın uygulanmasıyla elde edilen oyunculuk ve reji buluşlarının, dramatik metnin dilinde ve anlatımcı yapının kurgulanmasıyla yapılan değişikliklerin, karakterlerin bireysel ilişkilerinin arka planında yer alan toplumsal ilişki biçimlerinin gösterilmesi amacıyla değişen sahne düzenlemelerinin metin düzlemine aktarılması gerekçeleriyle yapıldığı görülmüştür.