Kekemeliği olan yetişkinlerin dikkat becerileri, kekemelik özellikleri ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Günümüzde c¸ ok bileşenli bir konuşma bozukluğu olarak tanımlanan kekemeliği etkileyen bilişsel, davranışsal ve emosyonel fakto¨rlerin anlaşılması, kekemeliğin doğasını anlamak ic¸in gereklidir. Bu araştırmanın amacı, kekemeliği olan yetişkin bireylerde dikkat becerilerini değerlendirmek ve dikkat becerileri ile kekemelik sıklığı, kekemeliğe yo¨nelik psikososyal etkilenimler ve kaygı düzeyi ile arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amac¸ doğrultusunda, kekemeliği olan (n=50) ve yaşla cinsiyeti eşlenmiş akıcı konuşan (n=50) yetişkin bireyler c¸ alışma ya dahil edilmiştir. Veri toplama süreci 'Katılımcı Bilgi Toplama Formları, kekemelik sıklığı o¨ lc¸ümü, Stroop testi TBAG formu, Emosyonel Stroop testi, Kekemeliği Öz Değerlendirme Ölc¸eği ve Durumluk -Sürekli Kaygı Ölc¸eği" kullanılarak yürütülmüştür. Veriler betimsel karşılaştırmalı ve ilişkisel bir model kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel analizde SPSS 25 paket programı kullanılmıştır. Bulgular, kekemeliği olan ve olmayan katılımcılar arasında Stroop testini tamamlama süresi puanları ac¸ısından anlamlı farklılık olduğunu go¨stermiştir. Kekemeliği olan katılımcıların kontrol grubuna kıyasla, emosyonel Stroop testinde yer alan genel olarak tehdit yüklü ve kekemelik ilgili kelime bloklarına verdikleri tepki süreleri, no¨tr kelimelere kıyasla anlamlı derecede uzamaktadır. Ayrıca, c¸ alışmada kekemeliği olan yetişkinlerin durumluk kaygı skorlarının her iki alt dikkat becerisi ile ilişkili olduğu; kekemelik sıklığının ise sadece odaklanmış/sec¸ici dikkat ile bağlantılı olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Sonuc¸ olarak, kekemeliği olan yetişkinlerin, akıcı konuşanlara kıyasla odaklanmış/sec¸ici dikkat becerileri performanslarının farklılaştığı ve tehdit edici uyaranlara karşı dikkat yanlılığı sergiledikleri bulunmuştur. Bu c¸ alışma, kekemelikle ilişkili bilişsel sürec¸lere ve emosyonel o¨ zelliklere ışık tutmaktadır.