Uyuşturucu-uyarıcı madde ve madde kullanım bozukluğu konulu haber kılavuzlarının analizi ve Türkiye için bir medya ve habercilik kılavuzu önerisi

Abstract

Bu araştırmanın temel problemi, medyanın uyuşturucu sorunu konusunda üstlenebileceği "artırıcı" ve "azaltıcı" rollerin tanımlanması ve bu doğrultuda medyanın rol ve sorumlulukları çerçevesinde, medya profesyonellerinin ve özelinde habercilerin, uyuşturucu sorunu konulu haberlerin ve diğer medya içeriklerinin yapım sürecinde gereksinim duyacakları bilgilerin sunulmasına ilişkin bir medya kılavuzunun hazırlanmasıdır. Çalışmanın genel amacı, ideal anlamda medyada uyuşturucu haberlerinin nasıl olması gerektiği soruna yanıt aramaktır. Araştırmada nitel yaklaşım benimsenmiş; veri toplama sürecinde doküman analizi ve görüşme tekniklerine başvurulmuştur. Araştırma sonuçları, medyanın uyuşturucu sorunu bağlamında hem risk hem de koruyucu bir faktör olarak işlev görebileceğini ortaya koymaktadır. Medyanın uyuşturucu kullanımını ele alış biçimi, haberlerin hikâyeleştirilmesi, dil ve görsel kullanımına ilişkin stratejiler; yanlış yönlendirme, merak uyandırma ve damgalama gibi olumsuz etkilere yol açarak maddeyle tanışma, deneme ve bağımlılık geliştirme süreçlerini tetikleyebilmektedir. Öte yandan, medyanın bilgilendirme, eğitim ve farkındalık yaratma işlevleriyle uyuşturucu ile mücadelede önemli bir rol oynamakta; bağımlılıkla ilgili hizmetlerin tanıtımını ve erişilebilirliğini artırarak koruyucu bir faktör olarak rol üstlenebilmektedir. Çalışmada elde edilen bilgiler ve geliştirilen öneriler ışığında "Uyuşturucu-Uyarıcı Madde ve Madde Kullanım Bozukluğu Konulu Medya ve Habercilik Kılavuzu" adında Türkiye'ye özgü bir medya ve habercilik kılavuzu hazırlanmıştır. Kılavuz "habercinin sorumlulukları, hikâyeleştirme-haber anlatısı, dil kullanımı, görsel kullanımı, sık kullanılan kavramlar ve başvuru kaynakları" bölümlerinden oluşmaktadır.