Kriz ortamında bağımsız denetimde doğaçlama: Covid-19 üzerinden bir araştırma

Abstract

Küreselleşme, teknolojik gelişmeler ve uluslararası etkileşimlerin artması yaşanan salgın hastalıklar ve finansal krizler gibi olaylar dünya genelinde olumsuz etkilere neden olabilmektedir. Bu durumun son örneği olan Covid-19 pandemisiyle tüm dünyada iş hayatında, sosyal yaşamda öngörülmemiş değişiklikler meydana gelmiştir. Çok sayıda sektörde ve meslek alanında iş yapış şekilleri değişmek durumunda kalmıştır. Birçok sektör gibi denetim sektörü ve denetim çalışmaları da yaşanan bu krizden etkilenmiştir. Sokağa çıkma kısıtlamaları gibi sınırlamalar ve kurumsal çoğu firmanın evden çalışma uygulamalarını tercih etmesi gibi etkenler, denetçilerin gerek birlikte çalışma yürütmesini gerekse yerinde incelemeler yapmalarını zorlaştırmıştır. Buna bağlı olarak denetçiler çalışma biçimlerinde, kanıt toplama tekniklerinde ve daha birçok denetim faaliyetinde değişikliğe gitmek zorunda kalmışlardır. Denetçiler bir kriz ortamında, belirsizlikler ve öngörülemeyen hızlı değişimler altında denetim çalışmalarını yürütmek ve şekillendirmek durumunda kalmışlardır. Bu çalışmanın amacı, denetçilerin kriz ortamında çalışmalarını yürütürken karşılaştıkları zorlukları ve bunlara karşı sergiledikleri doğaçlama davranışları tespit etmektir. Çalışma derinlemesine görüşme tekniği ile yürütülmüştür. Kartopu örneklemesi yöntemiyle ulaşılan denetim meslek mensuplarıyla yarı-yapılandırılmış sorular kullanılarak gerçekleştirilen görüşmeler yoluyla elde edilen veriler Nvivo 12 paket programıyla analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda denetim faaliyetlerinde (denetim prosedürlerinin uygulanması vb.) ve iletişim, gözetim gibi süreçlerde aksaklıklar yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. Denetçilerin kanıt toplama tekniklerinde, iletişim kurma kanallarında, denetim prosedürlerini uygulama sıralamasında doğaçlama davranışlar sergiledikleri görülmüştür.