Sosyal bilgiler öğretiminde yapay zekâ uygulaması örneği olarak chatbotların kullanımı

Abstract

Bu araştırmanın amacı yapay zekâ destekli chatbotların Sosyal Bilgiler öğrenme-öğretme süreçleri içerisindeki eğitimsel potansiyelinin incelenmesidir. Karma araştırma yaklaşımı içerisinde değerlendirilen gömülü desene göre yürütülen çalışma kapsamında uygulayıcı öğretmen deney grubunda 6. Sınıflar Kültür ve Miras öğrenme alanını "SosyalciBot" isimli yapay zekâ destekli bir Sosyal Bilgiler öğretmeninden destek alarak öğretmiş, iki farklı kontrol grubunda ise dersler yapılandırmacı anlayışa uygun olarak hazırlanan Sosyal Bilgiler programına göre yürütülmüştür. Süreç sonunda deney grubu öğrencilerinin son test ve kalıcılık testi puanlarının kontrol grubu öğrencilerinin son test ve kalıcılık testi puanlarına göre anlamlı olarak yüksek olduğu bulgulanmıştır. Gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerde öğrenciler SosyalciBot'u öğrenme performansına çeşitli yönlerden katkılar sunan, derse yönelik tutumu geliştiren, farklı öğrenme alanlarına uygulanabilir bir teknoloji olarak nitelendirmiş, teknolojiyi kullandığı yapıcı dil, 7/24 ulaşılabilirlik, ipucu verme ve anında dönüt gibi özellikler bakımından olumlu değerlendirmiştir. Bununla beraber öğrenciler SosyalciBot'un fiziksel varlığının yokluğu, yapay zekânın kendisinden kaynaklı yetersizlikler taşıması, internet gerektirmesi gibi açılardan sınırlılıklara sahip olduğunu belirterek geliştirme önerilerinde bulunmuşlardır. Öğretmen ise süreç içerisinde teknolojiyle arasında iş birliği geliştiğini, teknolojinin öğrenme-öğretme süreçlerine çeşitli açılardan katkı sunduğunu, öğrencilerde olumlu yönde tepkiler gözlemlediğini belirtmiş, zaman sınırlılığını süreç açısından önemli bir sorun olarak değerlendirmiştir. Araştırma sonucunda chatbotların Sosyal Bilgiler eğitimine katkı sunma potansiyeli yüksek bir teknoloji olduğu ancak gelişime açık bir konumda bulunduğu belirlenmiştir.