Genel öğretmenlik yeterliliklerinin belirlenmesi ve yeterliliklere dayalı bir hizmet öncesi öğretmen eğitimi programının tasarlanması

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ölçülebilir ve gözlenebilir bir öğretmenlik mesleği genel yeterlilik çerçevesi belirlemek ve bu yeterlilikleri kazandırmaya yönelik hizmet öncesi öğretmen eğitimi program tasarısı ortaya koymaktır. Araştırma keşfedici sıralı karma yöntem deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları 2017-2018 ve 2018-2019 akademik yıllarında Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi'nde son sınıfı okuyan öğretmen adaylardan, üniversite öğretim elemanlarından, Eskişehir ili, Odunpazarı ve Tepebaşı ilçelerinde görev yapan ilköğretim ve genel ortaöğretim öğretmenlerinden ve Millî Eğitim Bakanlığı uzmanlarından oluşmaktadır. Araştırmanın nitel verileri doküman analizi ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ile Öğretmen Yeterlilikleri Çalıştayı'ndan elde edilmiştir. Nicel veriler ise ilköğretim ve ortaöğretim öğretmenlerinin geliştirilen taslak yeterlilik çerçevesine yönelik görüşlerinin alındığı Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlilik Bilgi Formu ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda gözlenebilir ve ölçülebilir bir genel yeterlilik çerçevesinin geliştirilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Bu bulgu doğrultusunda taslak bir yeterlilik çerçevesi geliştirilmiş ve alan uzmanları ile öğretmenlerin görüşlerine sunulmuştur. Doküman analizi ve katılımcı görüşleri sonucunda yeterlilik çerçevesi yeniden düzenlenmiş ve altı genel yeterlilik, 31 alt yeterlilik ve performans göstergeleri belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca öğretmenlik mesleği genel yeterliliklerini kazandırmaya yönelik program tasarısı kapsamında Yeterliğe Dayalı Klinik Öğretmen Eğitimi Program Tasarısı ortaya konmuş ve belirlenen yeterlilikleri kazandırmaya yönelik örnek uygulamalar geliştirilmiştir.