Peynir altı suyunun elektrokoagülasyon yöntemi ile arıtımı - Kandemir, Ayşe (Anadolu Üniversitesi, 2011)
Peynir altı suyu, süt endüstrisinin bir yan ürünüdür. Peynir yapımında, sütteki kazeinin çöktürülüp ayrılmasından sonra kalan, sarı-yeşil renkli sıvı peynir altı suyudur. Başlıca bileşenleri, laktoz(44-52 g/L), protein(6-9 g/L) ve mineral tuzlardır (4-9 g/L). Dünya çapında yllda 145x10⁶ tondan daha fazla peynir altı suyu üretilmektedir ve üretilen peynir altı suyunun yarısından fazlası çevreye verilmektedir. Peynir altt suyu özel bileşimi ve yüksek organik yükü nedeniyle bugünlerde tüm peynir üretimi yapan ülkelerde ciddi çevre sorunudur. Son 50 yılı aşkın süredir, peynir altı suyunu değerlendirmek için çeşitli olasılıklar incelenmesine rağmen aşağı yukarı dünyanın yarısı üretilen peynir alti suyunu arıtmadan deşarj etmektedir. Bu çalışmada, peynir altı suyu elektrokoagülasyon yontemi ile arıtılmıştır. Peynir altı suyunu arıtmak için özgün iki elektrokoagülasyon reaktörü tasarlanmıştır. Peynir altı suyunun arıtımı, iki farklı boyuttaki demir reaktörlerkullanılarak, reaktör performansı hem kesikli hem de sürekli işletim sistemlerinde değerlendirilmiştir. Bu çalışmada kesikli elektrokoagülasyon reaktoründe akım yoğunluğu, pH, destek elektrolit tipi, destek elektrolit derişimi, H₂0₂ derişimi, H₂0₂ ekleme şekli, polielektrolit ve zaman'ın etkileri; sürekli elektrokoagülasyon reaktoründe ise deney tasarım yapılarak akım yoğunluğu, pH, akış hızı veH₂0₂ etkisinin KOİ giderimi üzerindeki etkileri incelenmiş ve sonuçlar yüzey cevap yöntem modeli çalıştılarak değerlendirilmiştir. Peynir altı suyu 15500 mg/L başlangıç KOİ derişimden elektrokoagülasyon yöntemi ile arıtılarak kesikli işletim sistemi ile 1408 mg/L'ye; süekli işletim sistemi ile de 1760mg/L KOİ derişimine düşürülerek sırası ile % 90,92 ve 89,65 giderim sağlanmıştır.
"Bu tez çalışması Anadolu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığı tarafından desteklenmiştir. Proje no: 1101 F007."
Keywords: Elektrokoagülasyon; Peynir yapımı; Atık sular Arıtma