Vortioksetin'in antinosiseptif etkinliğinin ve altta yatan olası mekanizmalarının değerlendirilmesi - Çevik, Zeliha Nur (Anadolu Üniversitesi, 2020)
Vortioksetin multimodal etki mekanizmasına sahip görece yeni bir antidepresandır. Bu ilacın antidepresan etkisinin mekanizması kesin olarak bilinmemekle birlikte söz konusu etkinin serotonerjik reseptör aktivitesinin doğrudan modülasyonu ve serotonin taşıyıcısının inhibisyonu ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Santral sinir sisteminde monoaminerjik nörotransmisyonu güçlendiren ilaçların analjezik etki potansiyeline sahip olduğu bilgisinden hareketle, bu çalışmada vortioksetin'in antinosiseptif etkinliği araştırılmıştır. Vortioksetin'in antinosiseptif etkinliği kuyruk sıkıştırma ve sıcak plaka testleri ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, bu ilacın uygulandığı 5 ve 10 mg/kg dozlarda farelerde mekanik ve termal nosiseptif uyaranlar ile indüklenen akut ağrıya karşı santral antinosiseptif etkinliğe sahip olduğunu ortaya koymuştur. Vortioksetin'in söz konusu etkinliğine opioiderjik mekanizmaların olası katılımını aydınlatmak üzere non-selektif opioid reseptör antagonisti bir ajan olan nalokson; serotonerjik mekanizmaların olası katılımını aydınlatmak üzere serotonin sentez inhibitörü bir ajan olan p-klorofenilalanin (PCPA) ve katekolaminerjik mekanizmaların olası katılımını aydınlatmak üzere de katekolamin sentez inhibitörü bir ajan olan alfa-metil-paratirosin (AMPT) kullanılmıştır. Mekanistik çalışmalardan elde edilen veriler nalokson, PCPA ve AMPT ön-uygulamalarının 5 mg.kg-1 vortioksetin ile indüklenen akut antinosiseptif etkiyi ortadan kaldırdığına işaret etmiştir. Bu bulgulardan hareketle, vortioksetin'in akut antinosiseptif etkinliğine opioiderjik, serotonerjik ve katekolaminerjik sistemlerin aracılık ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Vortioksetin'in antinosiseptif etki mekanizmasının tam olarak aydınlatılması için spesifik reseptör alttip blokörleri ile yapılacak kapsamlı çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.
Sadece dijital ortamda erişilebilir.
"Bu tez çalışması Anadolu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığı tarafından desteklenmiştir. Proje No: 1806S242".
Keywords: Ağrılar; Antidepresif ajanlar; Ağrı, Kuyruk sıkıştırma, Opioid, Sıcak plaka, Vortioksetin.