Sinemada travma : Onur Ünlü sineması örneği - Zateri, İbrahim (Anadolu Üniversitesi, 2023)
Sinemaya ilis¸kin filmlere bakıldıgnda, travma olgusunun birçok filmde yer edindig so¨ylenebilir. Toplumu ilgilendiren travmalardan bahsedilebileceg gibi toplumun üyesi olarak bireyleri ilgilendiren travmalardan da söz etmek mümkündür. Psikanalitik açıdan anlas¸ılmaya çalıs¸ılan travmatik durumların ço¨zu¨mlenmesi ile bireylerin içinde bulundukları su¨reçler anlamlandırılabilmektedir. İnsan yas¸amına dair birçok olguda oldug gibi travmatik durumlara sahip kis¸ilerin de sinemada yer bulması bu vesileyle as¸ikardır. Psikanalitik kuram, insanların deneyimlerini anlamlandırmalarına olanak tanıyan bir bilim dalı olarak var olmanın yanı sıra filmlerin anlas¸ılmasına da katkıda bulunur. Filmlerde yer edinen karakterler ile film anlatı yapılarındaki anlatılmak istenenler birbirini destekleyebilmektedir. Böylece, travmatik durumların yer edindig filmler go¨z o¨nu¨ne alındıgnda anlatı yapısındaki hedef, dikkati karakterler aracılıgyla filmin iletisine çekmeye yo¨nelik olabilmektedir. Film anlatı yapısı içerisinde yer alan karakterlerin devinimleri ile filmsel süreçler s¸ekillenebilmektedir. Bu nedenle karakterler, filmlerin biçem o¨gleri ile de desteklenmektedir. Onur Ünlü filmlerinde o¨zellikle odaklanılan travmatik durumların varlıgndan so¨z etmek mu¨mku¨ndu¨r. Bu vesileyle çalıs¸manın örneklem filmleri, Onur U¨nlu¨ sinemasından seçilmektedir. Amaçlı o¨rneklem olarak seçilen U¨nlu¨'nu¨n filmleri, travmatik durumların o¨zellikle komedi tu¨ru¨ ve mizah ekseninde verilmesiyle dikkat çekmektedir. Ayrıca U¨nlu¨'nu¨n filmlerinde, travma durumlarına yo¨nelik sinemanın teknik kodlarının aktif olarak ilis¸kilendirildig, zamansal du¨zende geri do¨nu¨s¸ (flashback) vb. yöntemlerin kullanıldıg da belirtilebilir. Bu çalıs¸manın amacı, Onur U¨nlu¨'nu¨n komedi tu¨ru¨ ve mizah ile ilis¸kilendirilebilen o¨rneklem filmleri o¨zelinde sinemada travma durumlarını incelemektir. Aras¸tırmada, filmlerdeki travmatik durumların ço¨zu¨mlenmesi ise anlatı yapısında karakterler ve film biçemi o¨gleri ekseninde gerçekles¸tirilmektedir. Film karakterleri, yas¸adıkları çes¸itli travmatik durumlara kars¸ı savunma mekanizmaları gelis¸tirerek mu¨cadele etmektedir. Böylelikle, çalıs¸ma kapsamında olus¸turulan Sinemada Karakterler/Özneler İçin Ego Savunma Mekanizmaları Değerlendirme Soru Tablosu ile film karakterlerinin savunma mekanizmaları açıg çıkarılmaktadır.
Sadece dijital ortamda erişilebilir.
"Bu tez çalışması Anadolu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığı tarafından desteklenmiştir. Proje No: 2111E216".
Keywords: Sinema Türkiye; Psikanalitik kuram, Travma, Ego savunma mekanizmaları, Sinemada komedi türü ve mizah, Sinemada anlatı ve biçem, Onur Ünlü sineması.