Üniversitelerde disiplinlerarası bir yapılanma olarak tasarım laboratuvarları (Design Lab) üzerine durum analizi

Abstract

Disiplinler arası çalışmalar bir projeden, bir sorunsaldan hareketle mevcutlar arasında bağ kurmayı, ilgili disiplinlerle gerçekleştirilen ortak araştırmaları ve farklı disiplinlerle ortak problemlere çok açılı incelemelerle çözüm bulma sürecini içerisinde barındırmaktadır. Bu çalışma süreci içerisinde yaratıcı problem çözme teknikleri geliştirilirken, sosyal bilimler, fen bilimleri gibi birbirlerinden ayrı çalışma alanlarının birikiminden faydalanmayı da önceleyen bir çalışma sistemini de beraberinde yapılandırır. Tasarım problemlerini de bu kapsamda çoklu çözüm sistemlerini içerisinde barındırmaktadır. Kavram olarak "tasarım" bir üst kimliği içerisinde barındırmaktadır. Endüstriyel tasarım bu ana başlık altında bir alandır ve endüstriyel tasarım kendisi de dahil olmak üzere sosyal ve fen bilimlerini bünyesinde barındıran disiplinler arası bir alandır. Bu nedenle endüstriyel tasarım disiplini problem kaynağına bağlı olarak makine, elektrik vb. mühendislik ile tıp gibi fen bilimleri alanları ile felsefe, sosyoloji, antropometri, ergonomi gibi sosyal bilimler alanları ile de ortaklaşa çalışmaktadır. Üniversitelerdeki bu tasarım araştırmaları son yıllarda önem kazanmakta ve bazı üniversiteler tarafından uygulanmakta olan çoklu disiplinle ortak çalışan tasarım laboratuvarları gerçekleştirilmektedir. Yurtiçi ve yurtdışı üniversitelerdeki tasarım laboratuvarlarını incelediğimizde tasarım laboratuvarları hem üniversiteler için özel sektör deneyimi kazandırması, hem teoriden uygulamaya geçilmesi aynı zamanda eğitimin desteklenmesi açısından öncelikli önemle ele alınmaktadır. Tasarım laboratuvarları üniversitelere bağlı kurulan ama içinde özerk olan kurumlar oldukları için birbirlerinden çok farklılık gösterebilmektedir. Bu araştırma projesinde uluslararası akademik ortamlarda yapılanan, Türkiye'de ise üniversite ve araştırma enstitülerinde yeni bir alan olarak ele alınan "tasarım laboratuvar" ları. (Design Labs) üzerine mevcut durum tespiti yapılması ve tasarım eğitimi üzerine etkileri ele alınarak incelenecektir. Projenin ana hedefi üniversitelerde tasarım disiplini üzerinden disiplinler arası çalışmaların önemini ve önceliğini tespit etmek, yenilikçi ve gelecekçi tasarım eğitimi üzerine verileri belirlemektir.