Matricaria recutita L.'nın uçucu yağı ve bileşenlerinin mikrobiyal transformasyonu

Abstract

Farmakope kalitesinde ticari olarak temin edilen papatya uçucu yağı, GC/MS ve GC/FID ile analitik kalite doğrulamasından sonra kullanılmış ve ana bileşenleri α-bisabolol oksit A (%47,7) ve B (%6,2), (E)-β-farnesen (%21,5), α-bisabolon oksit A (%5,7), kamazulen (%4,1) ve α-bisabolol (%2,1) olarak belirlenmiştir. Bu tez kapsamında papatya uçucu yağının ve onun bileşenlerinden olan α-bisabolol, bisabolol oksitler, farnesen ve kamazulenin 22 farklı mikroorganizma ile biyotransformasyon potansiyelinin araştırılması amaçlanmıştır. Papatya uçucu yağının biyotransformasyon çalışmalarında kullanılması yanında, bisabolol oksitler ve kamazulen, uçucu yağdan izole edilerek, α-bisabolol ve farnesen izomerleri karışımı ise ticari olarak temin edilerek kontrolleri yapılmış ve biyotransformasyon çalışmalarında kullanılmıştır. α-Bisabololün yüksek verimli dönüşümü, Penicillium neocrassum ile sağlanarak yeni metabolit (%94) kromatografik olarak saflaştırılmış ve spektroskopik tekniklerle 2-(5-metil-5-(6-metil-7-oksabisiklo[4.1.0]heptan-3-il)tetrahidrofuran-2-il)propan-2-ol, kısaca “bisafuranol” ilk defa yeni doğal madde olarak adlandırılmıştır. α-Bisabololün mikrobiyal transformasyonu sonucu üretilen diğer beş metabolitten ikisi α-bisabolol oksit A, üçü ise α-bisabolol oksit B olarak tanımlanmıştır. Farnesen izomerleri karışımından mikroorganizmaların katalizörlüğünde; α-bisabolol oksit B, α-bisabolon oksit A olmak üzere, diğer iki metabolit α-bisabolol oksit A olarak analiz edilmiştir. Ayrıca biyotransformasyon sonucu ekstre edilen metabolit karışımlarının in vitro antimikrobiyal (mikrodilüsyon yöntemi) antioksidan (DPPH radikal süpürücü) etkileri, mikro-UV-spektrofotometrik siklooksijenaz-1 (COX-1), 5-lipoksijenaz (5-LOX) enzim inhibisyon deneyleri olmak üzere biyoaktiviteleri substratlarla karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve in silico olarak moleküllerin toksisite değerlendirmesi yapılmıştır. Toksisite tahmin sonucuna göre yeni bileşik “bisafuranol”ün, oral toksisitesinin olmadığı ve kısmen güvenli olduğu belirlenmiştir.