Türkiye'de müzik eğitiminin sosyolojik çözümlemesi : Gazi Üniversitesi Müzik Öğretmenliği Bölümünde sosyolojik bir araştırma

Abstract

Bu çalışmayla; müzik eğitimi veren kurumlarda öğrenim gören öğrencilerin toplumsal ve ekonomik konumlarının müzik eğitimine ilişkin tercihlerini, beklentilerini, uygulamalarını tavır ve düşüncelerini ne ölçüde etkilediği ve farklılaştırdığının araştırılıp incelenmesiyle müzik eğitiminin sosyolojik alt yapısının ortaya konması amaçlanmıştır. Müzik eğitiminin sosyolojik çözümlemesini yapmak müzik eğitimi alanındaki toplumsal ve ekonomik farklılıkları ve bu farklılıklarla beraber ortaya çıkan eşitsizlikleri daha görünür kılacaktır. Müzik öğretmeni olmaya aday müzik öğretmenliği öğrencileri ile müzik öğretmenlerinin fikirlerine, görüşlerine, yorum ve tecrübelerine başvurarak bu farklılıklar ve eşitsizliklerin müzik eğitimine etkileri ile müzik eğitimine bakış ve algı farklılıkları arasındaki ilişkiyi aramak ve kurmak adına nicel ve nitel araştırma tekniklerini bir arada kullanan bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmanın nicel araştırma verileri 103 yapılandırılmış görüşme ile toplanmış, SPSS yardımıyla çözümlenmiş, nitel araştırma sonucundaki bulgulara 22 müzik öğretmeni ile yapılan derinlemesine görüşmeler sonucunda ulaşılmıştır. Bu bulgular ışığında; müzik eğitimine ilişkin tercih, beklenti, uygulama, tavır ve düşünceler ile cinsiyet, yaş, ailelerin ve öğrencinin gelir düzeyi, aile fertlerinin eğitim durumu, mesleği, etnik köken, doğum yeri, yaşanılan ve yetişilen yerin kırsal mı kentsel mi olduğu gibi toplumsal ve ekonomik statüyü ölçen değişkenlerin ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Müzik eğitiminde daha özgürlükçü bir alan yaratılması adına; eğitimde kullanılan müzik türlerinin çeşitliliği arttırılmalı, farklılıklar gözetilmeli, amatör müzik eğitimine ve özel yetenek sınavlarına yönelik herkese açık, parasız kurslar desteklenmeli, okul ve yurtların fiziki şartları, öğrencilere yapılan ekonomik yardımlar iyileştirilmeli, genel müzik eğitiminde kullanılan şarkı dağarcığındaki ırkçı, milliyetçi, cinsiyetçi şarkı ve marşlar gözden geçirilerek bunların yerine daha insancıl ve evrensel olanlar seçilmelidir.