Hypericum thymopsis boiss. (hypericaceae) üzerinde fitokimyasal ve biyoaktivite çalışmaları

Abstract

Bu çalışmada, Sivas-Kangal-Gürün yakınından toplanan endemik Hypericum thymopsis Boiss'in (Hypericaeae) toprak üstü kısımlarından hazırlanan farklı polaritedeki ekstrelerin ve infüzyonun toplam fenolik madde ve toplam flavonoid içerikleri spektrofotometrik metotla, hiperisin, psödohiperisin ve ayrıca fenolik asitlerinin miktarları ters-faz YBSK- DAD ile belirlenmiştir. Ayrıca, ekstrelerin antioksidan aktivitesi DPPH• serbest radikal süpürücü etki, ABTS katyon radikali süpürücü etki, metal şelatlama ve redükleyici güç tayinleri ile, asetilkolinesteraz ve butirilkolinesteraz enzim inhibisyonu aktivite tayinleri ile, antimikrobiyal aktivite tayini broth dilüsyon yöntemi ile; sitotoksitite çalışmalar ise Caco-2 kolon kanseri ve 3T3 hücre hatlarında gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar Hypericum perforatum L. sonuçları ile karşılaştırılmıştır. YBSK ile H. thymopsis'in, H. perforatum'a kıyasla daha az miktarda hiperisin ve psödohiperisin; GK-KS/AID tekniği ile başlıca ?-pinen, ß-pinen, limonen gibi monoterpenler içerdiği tespit edilmiştir. En yüksek toplam fenolik madde ve toplam flavonoid miktarına sahip etil asetat ekstreleri, çalışılan diğer ekstrelerle karşılaştırıldığında, yüksek AChE enzim inhibisyonu, etil asetat ve %70 metanol ekstresi yüksek metal şelatlayıcı; %70 etanollü ekstresi yüksek serbest radikal süpürücü etki; metanol ekstresi ve infüzyonu yüksek redükleyici güç; sulu ekstresi yüksek ABTS radikal katyon renksizleştirici etki gösterdiği görülmüştür. Ayrıca etil asetat ve metanol ekstreleri çalışılan tüm suşlara karşı diğer ekstrelerden daha iyi aktivite gösterirken kloramfenikole göre belirgin antibakteriyel, Candida suşlarına karşıda yine belirgin antifungal aktivite göstermiştir. Ülkemiz endemik türlerinden biri olan H. thymopsis'in psödohiperisin içeriği ile anti-alzheimer, sitotoksik, antifungal ve antibakteriyel aktiviteleri ilk kez bu çalışmada sunulmuştur.