Uluslararası vergi rekabeti ve ulusal vergi sistemlerine etkisinin Avrupa Birliği-Türkiye açısından incelenmesi

Abstract

Ülkeler geçtiğimiz son yirmi yılda yoğunlaşan uluslararası ekonomik ilişkilerin neden olduğu sermaye ve işgücünün hareketliliğinin artması ile teknolojide yaşanan gelişmelerle birlikte ekonomi politikası alanındaki geleneksel araçlarını kaybetmişlerdir. Vergi yükümlülerinin bu dönemde portfolyo ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını düşük vergi yüküne sahip ülkelere kaydırabilmeIeri imkanına kavuşmaları, yatırımcılara vergi yüklerini düşürme konusunda yeni olanaklar yaratmıştır. Ülkelerin yabancı sermayeyi çekebilmek için düşük vergi yüküne neden olan çabaları literatürde vergi rekabeti olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde Avrupa Birliği ülkelerinin uluslararası vergi rekabeti politikalarını incelemek ve bu politikaların ulusal vergi sistemlerine etkilerini ortaya koymak bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, yoğunlaşan uluslararası ekonomik ilişkilerin ulusal vergi sistemleri ve politikaları üzerindeki etkileri transfer fiyatlaması manipülasyonları, yoğunlaşan uluslararası ekonomik ilişkiler ve vergi idaresi, elektronik ticaret ve vergileme üzerindeki etkisi ile uluslararası vergi rekabeti olmak üzere dört başlık altına inceleme konusu yapılmıştır. Bölümün sonunda, uluslararası vergi rekabeti ile yoğunlaşan uluslararası ekonomik ilişkilerin diğer sonuçları arasında ilişki kurulmuştur. İkinci bölümde, vergi rekabeti teorileri ile 1970'li yıllarda beliren vergi rekabeti uygulamalarına ve zarar verici vergi rekabetine karşı yürütülen çalışmalar inceleme konusu yapılmıştır. Bölümde ilk olarak, vergi rekabeti teorilerinin temeli olarak kabul dilen Tiebout Kuramının çözümlemesi yapılmaktadır. Bölüm, basit vergi rekabeti modelinin genişletmeleri ile sürmekte, uluslararası vergi rekabeti uygulamaları ve zarar verici vergi rekabetine karşı OECD ve Avrupa Birliği tarafından alınan önlemlerin incelenmesiyle tamamlanmaktadır. Çalışmanın son bölümünde ise Avrupa Birliği'nde vergi rekabeti inceleme konusu yapılmıştır. Vergi rekabetinin ülkelerin ulusal vergi sistemlerine etkileri Birliğe yeni katılan üye ülkeler da dikkate alınarak incelenmiş, Türk Vergi Sistemi'nin Avrupa Birliği ülkeleri karşısındaki durumu analiz edilmiştir.