Ekip kaynak yönetimi uygulamaları ve kültürel farklılıklar : Türk pilotlar üzerinde bir araştırma

Abstract

Yapılan bilimsel araştırmalar, birçok havacılık kazasına insan hatalarının neden olduğunu göstermektedir. Meydana gelen kazaların önemli bir bölümü, kokpit ekiplerinin "iletişim," "takım çalışması," "karar verme," "durumsal farkındalık," "çatışma yönetimi," "iş yükü ve stres yönetimi" süreçlerinde yaptıkları hatalardan meydana gelmektedir. Bu nedenle; eldeki ekipman, bilgi ve özellikle insan kaynağını en verimli şekilde kullanarak, kazalara neden olan hataların önlenmesi için Ekip Kaynak Yönetimi Programları geliştirilmiştir. Fakat, havayolu işletmelerinin kazaları önlemek için A.B.D.'den doğrudan aldıkları Ekip Kaynak Yönetimi Programları, ulusal ve örgütsel farklılıklar göz önünde bulundurulmadan uygulanmaya çalışılmıştır. Ulusal ve örgütsel değerler göz önünde bulundurulmadan tasarlanan Ekip Kaynak Yönetimi Programları, istenen sonuçlara ulaşılamamasına neden olmaktadır. Ekip Kaynak Yönetimi Programlarının etkinliği üzerinde kültürel unsurların etkili olduğunun anlaşılması, bu konudaki bilimsel çalışmaların artmasına neden olmuştur. Bu anlamda, Teksas Üniversitesi tarafından 22 ülkede 33 havayolu işletmesi üzerinde yapılan araştırmalarda pilotların "iletişim," "emir verme," "stresi algılama şekilleri" ve "kural odaklılıkları" ile ilgili değer ve tutumları belirlenerek, Geert Hofstede'in 1970'li yıllarda 40 ülkeyi. kapsayan araştırmalar sonucunda elde ettiği kültür boyutları ile ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır. Türkiye'de her geçen gün gelişen sivil havacılık sektörü insan faktörlerinin önemini ön plana çıkarmakta ve bu kaynağın havayolu işletmeleri tarafından etkin şekilde yönetilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu araştırmada Teksas Üniversitesi tarafından yapılan araştırmaların paralelinde Türk Ulusal Kültür değerlerinin kokpit ekiplerinin EKY becerilerine etkisinin saptanması ve böylece ulusal Ekip Kaynak Yönetimi Programlarının geliştirilmesi için gerekli verilerin toplanması hedeflenmiştir.