Türkiye akarsularında debi, pH, alkalinite ve sülfatta yıllar boyu eğilimlerin belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye genelindeki akarsuların asit yağmurlarından veya antropojenik kaynaklardan etkilenip etkilenmediğini tesbit etmek için debi, pH, alkalinite ve sülfat değerlerinin eğilimleri incelenmiştir. Zaman serilerinin incelenmesinde parametrik olmayan Mevsimsel Kendall Eğilim Testi kullanılmıştır. Bu uygulama için gerekli olan veriler Elektrik İşleri Etüd İdaresi (EİE) Genel Müdürlüğü'nün "Türkiye Akarsularında Su Kalitesi Gözlemleri, 1996" yayınından alınmıştır. Türkiye'nin değişik bölgelerinden seçilen 25 istasyonun 1983-1994 su yıllarını kapsayan aylık debi, pH, sıcaklık, CO(32-), HCO(3-), SO4(2-) değerleri alınmış ve alkalinitenin Iıesaplanmasında pH, CO32-, HC03-'dan yararlanılmıştır. Debi, pH, alkalinite ve sülfat verilerine Mevsimsel Kendall Eğilim Testi uygulandıktan sonra %95'lik güvenilirlik aralığında toplam eğilim değerleri incelenmiştir. Eğilimin olup olmadığı, varsa hangi yöne doğru olduğu ve büyüklüğü saptanmış ve debi, pH, alkalinite ve sülfattaki bu eğilimler birbirlerine göre değerlendirilmiştir.