Açık ve uzaktan esnek öğrenme ortamlarında yapay zeka tekniğiyle strateji karar modelinin oluşturulması

Abstract

Bu çalışmanın temel amacı, Açık ve Uzaktan Esnek Öğrenme (AUEÖ) ortamlarının tasarımında, yapay zeka tekniğiyle odak strateji karar modelinin oluşturulmasıdır. Çalışmadaki modelin oluşturulması için esnek öğrenme yaklaşımı ve strateji karar modelinden yararlanılmıştır. Esnek öğrenme yaklaşımında Khan’ın esnek öğrenme çerçevesindeki “Pedagoji, Teknoloji, Arayüz, Değerlendirme, Yönetim, Kaynak, Etik” ve “Kurumsal” kategorileri temel alınmıştır. Araştırmada açık ve uzaktan esnek öğrenme ortamlarında yapay zeka tekniğiyle strateji karar modelinin oluşturulması sürecinde, Açık ve Uzaktan Öğrenme (AUÖ) alanında uzmanların görüşleri alınmıştır. Eylem araştırması olarak tasarlanan çalışmada öncelikle Delphi tekniğiyle AUÖ uzmanlarının görüşleri alınmıştır. Delphi tekniğinin ilk turunda açık uçlu sorularla esnek öğrenme çerçevesi kategorilerinin GZFT analizi yapılmıştır. Delphi tekniğiyle uzmanların tamamının uzlaştığı ifadeler doğrultusunda AUEÖ ortamının tasarımında esnek öğrenme çerçevesinin uygulanabilirliğine ilişkin yapılan odak grup görüşmesiyle, AUÖ alanında deneyime sahip uzmanların görüş ve önerileri alınmıştır. Delphi tekniği ve odak grup görüşmelerinden elde edilen ifadeler sonrasında çalışma kapsamında geliştirilen model için ikili karşılaştırma matrisi kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda Khan’ın esnek öğrenme çerçevesi kriterlerinin birbirlerine göre önem derecelerinin belirlenmesi amacıyla oluşturulan bu matriste AUÖ alanındaki uzmanların görüşleri alınmıştır. İkili karşılaştırma matrisinden elde edilen verilerin analizi, yapay zeka tekniklerinden Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (BAHP) yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca model oluşturma ve strateji geliştirme aşamasında Delphi tekniğinde üst düzey uzlaşı sağlanan ifadelerin BAHP ile analizi yapılmış, Eko-Delphi adı verilen bu süreçte uzmanların görüşleri strateji oluşturma aşamasına dahil edilmiştir. Elde edilen tüm veriler sonucu AUEÖ ortamlarının GZFT stratejileri oluşturulmuş ve KOR-Strateji Karar Modeli geliştirilmiştir. Çalışma sonunda geliştirilen modelin AUÖ ortamlarının tasarım sürecinde kurumlara ve uzmanlara yardımcı olacağı ve rehberlik edebileceği düşünülmektedir.