Türkiye'de bütçe saydamlığı ve bütçe saydamlığı algılama düzeyinin ölçülmesi

Abstract

On yıldan daha fazla süredir, globalleşme akımıyla, daha demokratik ve devletlerin bütçelerinde kamu çıkarını öne çıkaran hesap verebilir bir devlet anlayışına yönelindiğıni söyleyebiliriz. Bir ülkenin bütçe belgesi devletin siyasi eğilimlerini, bu eğilimlerin önceliklerini ve etkilerim tam anlamıyla kamu kesimi tarafından hesaplanmasına izin vermelidir. Ayrıca, bütçe belgeleri, herhangi bir mali risk taşıyan uygulamaları da halka göstermelidir. Toplumun bütçe belgesinin geniş bir kısmına ulaşabilmesi için mali hesap verilebilirliliğin sağlamış devletin yapacağı borçlanmalarda tam sivil toplum katılımının sağlanması gereklidir. 1990'lı yılların sonundaki oluşan uluslararası mali krizler bütçe saydamlığının önemini uluslararası toplumların dikkatine yöneltmiştir. IMF'in sorumluluğunda, Mali Saydamlık ve İyi Uygulamalar Tüzüğü adındaki belge üye ülkelerin katılımıyla gelecek yıllardaki mali krizlere karşı 1999 yılında isteğe bağlı bir program olarak bu kuruluş tarafından geliştirilmiştir. Bu duruma ilaveten Uluslararası Bütçe Projesi (UBP) adındaki kuruluş bütçe saydamlığının uygulamasında ve saydamlığın sağlanmasının tartışılmasına katkıda bulunmuştur. Bütçe saydamlığı, bütçe ilkelerine ve politikalarına halkın katılımını sağlamaktadır. Saydamlık özellikle altyapı yatırımları, kırsal kesimdeki kamu harcamaları ve eğitim gibi bütçe harcamalarını ağırlıklı olarak yapan ülke ekonomileri için kritik bir önem içermektedir. Sonuç olarak: saydamlık devlet ve halk arasındaki ilişkinin güçlendirilmesini amaçlayan ülkerde demokrasinin sağlanması için en önemli kavramlardan biridir.