Gece vardiyasında çalışanların sorunlarına genel bakış

Abstract

Vardiya uygulaması, endüstrileşme ve otomasyonun gerektirdiği, özellikle makinanın pahalılığı ve üretim sürecinin devamı gereği gibi nedenlerle işletmelerce başvurulan bir yoldur. Vardiya sistemlerinin büyük bir kısmı gece çalışmasını da içerir. İnsan, fizyolojik, sosyal ve psikolojik bir varlık, aynı zamanda da bir üretim elemanıdır. Gece yapılan çalışma ise, onun, bazı ihtiyaç ve alışkanlıklarından fedakarlık etmek pahasına üretimi aksatmamasını gerektirir. Dünyada hızla yaygınlaşmakta olan bu uygulamanın yol açtığı sorunların bilinmesi ve çözümler getirilmesi, hem gece işçisi ve ondan bekletileri olan sosyal çevresi, hem de işçiden kaliteli ve yüksek miktarda üretim bekleyen işletme yönetimi için önem taşır. Gece vardiyasını, çalışanlarda yarattığı çeşitli sorunların gözler önüne serilmesini amaçlayan bu çalışmanın birinci bölümünde, gece çalışmasının ne olduğu, hangi nedenler ortaya çıkıp hangi boyutlara ulaştığı ve uygulamanın neden olduğu sorunlar üzerinde dünyada ve Türkiye'de yapılmış araştırmaların sonuçları sunulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümü, Eston Beton Direk Fabrikası ile Eskişehir Çimento Fabrikasında gece vardiyasında çalışanlarla yapılmış olan anket ve görüşmenin değerlendirilmesi ve yorumundan oluşmuştur. Üçüncü bölümde ise, sonuç ve öneriler yer almıştır. Konumuzun kapsamına giren gece vardiyası işçileri, sürekli olarak gece çalışan ve azınlıkta olan kesim değil, haftalık veya onbeşer günlük dönüşüme tabi olarak bir dönem gece, bir dönem gündüz çalışan işçi kesimidir.