Antineoplastik bir ajan olan ATRA'nın OVCAR-3 hücreleri üzerine etkilerinin incelenmesi

Abstract

Jinekolojik kanser türleri arasında en sık rastlanan ovaryum kanseri, kadınlarda kanser nedenli ölüm oranında yüksek yüzdeye sahiptir. Konulan teşhis sayısı ve meydana gelen ölüm oranlarına bakıldığında gelecekte de ovaryum kanserinin jinekolojik kanserler içerisinde en öldürücü tümör çeşidi olarak yerini koruyacağı düşünülmektedir. Retinoidler vitamin A’nın doğal ve sentetik türevleri olan hidrofobik bileşenlerdir. Hücre farklılaşması, hücre çoğalması, homeostaz ve gelişim üzerinde etkin olarak rol almaktadırlar. Kanserli hücrelerde kontrolsüz hücre çoğalmasını inhibe etmekte, hücre farklılaşmasına neden olmakta ve hücrelerde apoptozu indüklemektedirler. ATRA (All-Trans Retinoik Asit) fizyolojik bir metabolittir. Nükleer reseptörlerine bağlanarak hedef genlerin ifadelerinde aktif olarak rol almaktadırlar. Retinoik asit türevleri hem in vivo da hem de yapılan hücre kültürü çalışmalarında ovaryum kanser hücrelerinde büyümeyi inhibe etmektedir. Bu tez çalışmasında retinol metaboliti olan ATRA’nın tek başına ve klasik kemoterapötikler olan karboplatin ve paklitaksel ile kombine kullanımının OVCAR-3 (insan ovaryum adenokarsinoma epitel hücre hattı) hücre hattı üzerine olan etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla sitotoksik etki belirlenmesinde MTT (3-(4,5 dimethylthiazol-2yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromide) yöntemi, apoptozun değerlendirilmesinde kaspaz-3 enzim aktivitesi ve DAPI (4-6 diamidino- phenylindole) boyama uygulanmıştır. VEGF, COX-2, IRS-1 ve Ki-67 genlerinin gen anlatım düzeylerindeki değişiklikler gerçek zamanlı kantitatif polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) tekniği uygulanarak belirlenmiştir. ATRA’nın tek başına doza ve zamana bağlı olarak OVCAR-3 hücre hattında sitotoksik etki gösterdiği, apoptozu indüklediği, IRS-1 ve COX-2 genlerinin gen anlatım seviyelerinde azalmaya neden olduğu saptanmıştır. Karboplatin ve paklitaksel ile ikili ve üçlü kombinasyonlar halinde OVCAR-3 hücre hattına uygulanan ATRA’nın tek başına uygulamaya göre kombinasyon olarak daha kısa sürede hücreler üzerinde etki gösterdiği saptanmıştır.