Nesillerarası kamusal mal olarak yaşlılık sigortası ve Türkiye uygulaması

Abstract

Nesillerarası transferler ekonomik hayatta pek çok şekilde gerçekleşmektedir. Bazı nesillerarası transferler devlet eliyle gerçekleştirilirken, bazıları da aile içerisinde oluşmaktadır. Devlet programlarından birçoğu kaynakları nesillerarasında (gençlerden yaşlılara ya da tersi yönde) transfer etmektedir. Bu nedenle kamusal malların nesillerarası etkilerine daha fazla önem verilmelidir. Devlet tarafından sunulan yaşlılık sigortası sistemi nesillerarası kamusal mallara verilebilecek bir örnektir. Çünkü, devlet tarafından yürütülen birçok yaşlılık sigortası sistemi dağıtım yöntemi temeline dayanmaktadır. Bunun anlamı, bugünün çalışanlarının yaptıkları katılımların bugünün emeklilerinin ödemelerinde kullanılmasıdır. Ancak, günümüzde bu sistemde birçok ülkede sorunlar yaşanmaktadır. Özellikle, nüfusun hızla yaşlanması ve sosyal güvenlik harcamalarının dünyada giderek artması sonucunda, devletler yaşlılık sigortası sistemlerinde önemli reformlar yapmak zorunda kalmışlardır. 1990'lı yılların ortalarından itibaren ülkeler yaşlılık sigortası sistemlerinde birçok değişiklikler yapmışlardır. Bu değişikliklerin ilki, mevcut yaşlılık sigortası sistemlerinde parametrik bir takım düzenlemeler yapmak olmuştur. İkincisi ise, özel emeklilik planlarının teşvik edilmesidir. Bu iki düzenlemenin çeşitli şekillerdeki bileşimi ülkeden ülkeye büyük ölçüde farklılıklar gösterebilmektedir. Son yıllarda Türkiye'de de yaşlılık sigortası sisteminde önemli reformlar gerçekleştirilmiştir.