Atmosferik uçucu organik bileşiklerin ölçümü için pasif örnekleyici geliştirilmesi ve kullanımı

Abstract

Bu tez çalışması kapsamında, atmosferdeki önemli kirletici bileşenler arasında yer alan Uçucu Organik Bileşiklerin (UOB) örneklenmesi amacıyla pasif örnekleyici geliştirilmiş ve söz konusu örnekleyicinin doğruluk ve güvenilirliğini test etmeye yönelik olarak validasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Öncelikle, boyut, tutma ortamı, analiz yöntemi v.b. açılardan en uygun pasif örnekleyici modifikasyonu belirlenmiş ve daha sonra söz konusu örnekleyiciye yönelik saha (gerçek ortam) koşullarında ve laboratuarda kontrollü koşullarda (deney odası) validasyon çalışmaları yapılmıştır. Validasyon çalışmaları kapsamında, pasif örnekleyicilerin performanslarını test etmek üzere hazırlanan Avrupa Standartları (EN 13528–1 ve EN 13528–2) dikkate alınmıştır. Validasyon çalışmalarından elde edilen sonuçların (doğruluk, tekrarlanabilirlik, örnekleme öncesi ve sonrası saklama süresi, geri kazanım, kör değerler, örnekleme hızı, meteorolojik parametrelerin etkisi v.b.) ilgili standartları sağladığı ve hedeflenen sonuçlara ulaşıldığı görülmüştür. Validasyon çalışmaları tamamlandıktan sonra, geliştirilen UOB pasif örnekleyicisinin farklı ortamlarda (tünel, petrol istasyonu, yağlı boya ve vitray çalışmalarının yapıldığı bir ortam v.b.) kullanılabilirliğini test etmek üzere pasif örnekleme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen pasif örnekleyici, Türk Patent Enstitüsü tarafından Faydalı Model olarak tescillenmiştir. Söz konusu pasif örnekleyicinin ucuz ve kullanımının pratik olmasıve ayrıca ülkemizde üretilebilir durumda olması nedeniyle, UOB örnekleme çalışmalarının daha yaygın hale gelmesinde önemli rol oynayacağı düşünülmektedir.