Geleneksel Türk gölge oyunu Karagöz'ün plastik açıdan değerlendirilerek seramik sanat formlarına dönüştürülmesi

Abstract

Anadolu topraklarına 16. yüzyılda Mısır’dan getirildiği düşünülen gölge oyunu, Osmanlı hâkimiyetindeki Türk yurdunun bütün kültürel unsurlarıyla yeniden şekillenip 17. yüzyılda, halk arasında kullanılan tabiriyle, “Karagöz” adını almıştır. Türk halk tiyatrosu geleneğinin vazgeçilmez bir güldürü türü olan Karagöz, sahip olduğu karakter çeşitliliği ile Osmanlı toplumunun kozmopolit yapısının ve buna bağlı hoşgörüsünün bir aynası niteliğindedir. Geleneksel Türk Gölge Oyunu Karagöz’ün yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması konusunda Türkiye Cumhuriyeti bir takım çalışmalar sürdürmektedir. Bu bağlamda, 2009 yılında UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Miras Hükümetler Arası Komitesinde, Türkiye’nin sunduğu “Karagöz” ulusal dosyası “Âşıklık Geleneği” dosyası ile birlikte “İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi’ne” girmiştir. Bu çalışmada; Karagöz’e dikkat çekmek, uluslararası platformlarda tanıtımına katkıda bulunmak ve Karagöz’ün, gelenekselliğinin ötesinde, Türk kültüründeki değeri noktasında farkındalık yaratmak hedeflenen sonuçlardan biridir. Bir diğeri; Karagözün özgün görsel yapısını, gölge oyunundan farklı bir sanatsal disiplin olan seramik sanatının zengin tekniğini ve renk imkânlarını kullanarak, plastik değerlendirmelerle, seramik sanat formlarına dönüştürmeye çalışmak bu sayede çini ya da minyatür gibi seramik temelli unsurlarımıza, Karagözü de eklemleyerek yeni bir konu alanı aratmaktır.