Toplumu yansıtan bir öğe olarak yıldız olgusu : Türkiye gerçeği ve iki örnek

Abstract

Yıldız, toplumsal bir olgudur. Toplumun yaşadığı değişim, toplumun çelişkileri ve beklentileri dönemin yıldızları ile bütünleşir. Modernleşme süreciyle birlikte Türk toplumunda da değişim yaşanmaya başlamış ve bu değişimin ivmesi Cumhuriyet sonrası artmıştır. Bunun doğal bir sonucu olarak Türk toplumu da kendi yıldızlarını belirlemeye başlamıştır. 1950'li yıllarda parlayan Zeki Müren ve 1990'ların yıldızı Tarkan, erkek egemen yapıdaki Türk toplumuna rağmen, kadınsı değerleri öne çıkarıp, yüceltmiştir. Toplumun genel yapısıyla çelişkili görülen bu özellikler bir sorun olarak belirmiştir. Bu sorun çerçevesinde, Zeki Müren ve Tarkan'ın yıldız kimliklerini belirlemek, daha sonra ise erkek kimliklerini yadsımayan, ama Türk toplumunun alışkın olduğu ve gündelik hayatta görmeyi arzu ettiği erkeklik ölçütlerinin tamamen dışında davranarak; kendilerini arzu nesnesi olarak sunan bu iki erkek yıldızın Türk toplumunda onay ve beğeni görmesinin nedenlerini araştırmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Bulgular ve Yorum Bölümü'nde öncelikle yıldız olgusu tanımlanmış, daha sonra modern ve gelenek çatışmasına yer verilmiştir. Bu çatışmanın bir sonucu olan toplumsal şizofreni konusuna da değinilmiştir. Modern ve gelenek çatışmasını yaşayan bir toplum olarak Türk toplumunun yıldızlarından iki farklı dönemde parlamış iki yıldız olarak Zeki Müren ve Tarkan'ın kendini sunumları yıldız olgusu, toplum yapısı ve toplumsal cinsiyet kavramları çerçevesinde çözümlenmiştir. Sonuç Bölümü'nde ise yargı ve önerilere yer verilmiştir.