Yönetmen ve oyuncu ilişkisine 'bakışı tatmin etme' çerçevesinde yaklaşılması ve bir uygulama : Woyzeck üzerine bir çalışma

Abstract

Bakış, bugünün toplumlarında denetleyici bir öğe haline gelmiştir. Birey kendi yerini bir diğerine göre konumlandırmaktadır. Gündelik hayatta hal böyleyken tiyatro da bakışın tahakkümünden nasibini almaktadır. Oyuncu, bakışı belli beğenilerle sınırlandırılmış olan seyircinin karşısında beğenilen ya da beğenilecek bir imge olarak icrasını gerçekleştirmektedir. Böylesi kaçınılmaz bir ilişkinin sonucunda oyuncunun, yakaladığı beğeni derecesini sürekli kılmak için çabalayacağı düşünülmektedir. Oysa oyuncunun sanatı her oynadığı oyunda karakteri sahne üzerine getirmektir. Yukarıdaki durum söz konusu olduğunda seyircinin bakışını tatmin ettiği yönlerine yıllarca tutunmak durumunda kalabilmektedir. Tez çalışmasının ele aldığı problem bu bağlamda ortaya konulmaktadır. Sorunun çözümü için ilk olarak karakter, dönüşülen bir malzeme olarak ortaya konmaktadır. Çünkü oyuncu söz konusu dönüşüm sürecinde kendi yargılarının farkına varmaktadır. Bakışı tatmin etmeye yönelik seçimler böyle bir farkındalıkla tespit edilmektedir. İkinci olarak oyuncunun dönüşüme direnen noktalarını seyircinin karşısına çıkmadan bütünüyle fark edecek ve müdahale edebilecek en yetkin kişi yönetmendir. Yukarda bahsettiğimiz oyuncuyu bekleyen tuzakları göz önünde bulundurduğumuzda nasıl bir yönetmen oyuncu ilişkisi olmalı sorusu tezin amacını ortaya koymaktadır.